XUL | bildirgec.org

Mozilla Labs yaptığı duyuru ile yeni projesi Chromeless'i tanıttı. Popüler internet tarayıcısı Firefox'un en sade halinden itibaren siz kendi tarayıcınızı; herhangi bir arayüz, tema, eklenti olmadan HTML, CSS ve JavaScript gibi standart web dilleri ile tasarlayabileceksiniz.

"Chromeless: Build your own Browser UI using HTML, CSS and JS" (Chromeless : HTML, CSS ve JS ile Kendi Tarayıcını İnşa Et) başlığı ile yeni ürününü tanıtan Mozilla Labs takımı, yeni projeleri sayesinde kullancıların kişiselliğine önem verdiğini bir kez daha vurguladı. Mozilla Labs'ın XUL kullanımı yerine web dillerini kullanması projeyi oldukça geniş bir kitleye yaydı. Önceden sadece birtakım geliştiricilerin kullanabildiği XUL yerine artık tarayıcınızı değiştirebilecek ve istediğiniz zaman değişiklik yapabileceksiniz.

Günümüzün popüler uygulamalarının en önde gelen özelliklerinden biri de geliştiricilere sundukları API'leri ile kendi ekosistemlerini oluşturmaları. Bunun en güzel 2 örneğini Facebook Uygulamalarında ve Twitter API Uygulamalarında görmekteyiz.

Web tarayıcı alanında önemli bir yere sahip olan Mozilla Firefox'un da benzer şekilde bir ekosistemi mevcut. Geliştiriciler gerek kendi kullandıkları Firefox'u gerekse yazdıkları eklentileri web'te yayınlayarak diğer kullanıcıların Firefox'larını çok daha işlevsel hale getirebiliyorlar.

Şu anda yaklaşık olarak 12 bin eklenti ve bu eklentileri geliştiren 8 bin geliştirici olmakla beraber Firefox'a eklenti yazmak için Javascript, XUL, XML gibi dilleri bilmek gerektiğinden herkes bu eklentileri kolayca yazamamakta.

Tarayıcı Barışı

Bildiğiniz gibi 2003 yılında Netscape'in çekilmesi sonucu Microsoft, Internet Explorer'ın %93'lük rekor kullanım oranıyla tekel haline gelmişti. ancak bunu sağlarken o dönem içerisinde Internet Explorer 6'ya ürünü çıkardığı 2001 yılından bu yana tek bir çivi bile çakmaması yüzünden, öncülüğünü Mozilla'nın Firebird'ın (sonradan Firefox oldu) üstlendiği, sonrasında Opera Software'in geliştirilmiş Presto Layout Engine ve son olarak Google'ın, GNU Webkit temelli Chrome isimli tarayıcısını koymasıyla patlak veren, yeni standartlara uyumlu web tarayıcısı savaşı yeniden patlak vermişti.

Bu sefer savaşta saf kaybeden kısım Internet Explorer idi. Çünkü her ne kadar eklenti yapısı sistem bazlı da olsa ve XUL'in yetmediği yerlerde ActiveX hala çatır çatır işini yapsa da yeni getirilen CSS2, CSS3, HTML 5 gibi yeni standardlara uyum sağlayamıyordu.

Web Tasarımcılarının bir kısmı da, sonuçta IT sektöründe çalıştığını unutup, "Müzisyen mantığı ile" iş yaptığından, mootools, Jquery gibi kütüphaneler de "kendilerini kalıplara soktuğu için" pek kullanmak istemiyorlardı. Sonuçta herkes kendi bilgisini konuşturmak isteyince, standartlar arası yaşanan uyumsuzluk, özellikle çıkan tasarımların görüntülenmesinde ve yeniden konfigüre edilmesinde büyük külfetler çıkarıyordu. Ayrıca Internet Explorer'da eklentilerin özellikle "Araç çubuğu - toolbar" biçiminde sunulanların çoğununda Internet üzerinde reklamcılık ve istatistik tutan firmalara ait ürünler performansa olumsuz etkileri ve dışarı bilgi sızdırması da, tarayıcının kötü ünlenmesine sebebiyet vermişti.

firefox biliyorsunuz tablı tarama sistemi sayesinde kullanıcılarına oldukça kolaylık sağlıyor ama bazen bu sistemde bazı eksikler olduğu da hissedilmiyor değil. Maxthon'da alıştığım bir çok özelliği firefox da arıyordum ta ki tabbrowser extensions eklentisiyle tanışana kadar. tablı taramayı o kadar gelişmiş, ayrıntılı ve gerçekten güzel özelliklerle geliştiriyor ki firefox u bu eklenti olmadan kullanamıyorum diyebilirim. fakat 'bana göre' bu güzel eklenti firefox geliştiricileri tarafından desteklenmiyor hatta tavsiye edilmiyor bile, resmi eklenti sitesinde de yer almıyor doğal olarak. Bu sitede top10 da yer alan tabbrowser preferences eklentisi ise bu eklentiye göre oldukça zayıf kalıyor. tabbrowser extensions ın burada anlatamayacağım o kadar çok özelliği var ki kurup denemenizi(kurcalamanızı demek daha doğru olur sanırım) tavsiye ederim bakalım siz ne düşüneceksiniz..