tarayıcı | bildirgec.org

2000'lerin başında pek alternatifi olmayan internet explorer, 2010'larda artık ikinciliğe düşmüş durumda. Google'ın 2 yıl önce çıkarttığı Chrome da hiç fena gitmiyor. Opera ve Safari'yse ilk çıktığı zamanlardan beri pek atılım yapabilmiş değil.

Genel olarak web tarayıcıları değerlendireceğimiz bu yazıda, web tarayıcıların kullanım yüzdelerini, son sürümlerini, beta özelliklerinde neler geliştirildiğini bulabilirsiniz. Çok detaylı incelemelerden kaçındığımızı belirtelim. Keyifli okumalar.

Internet Explorer: Bilinçli internet kullanıcılarının pek de tercih etmediği internet explorer günden güne eriyor. Tarayıcı 2002 yılının eylülünde % 83,4 kullanım oranına sahipken, 2005 eylül'ünde %75,5'a, 2008 eylül'ünde 60,6'ya düşmüş. Zaman içinde daha da düşerek, ağustos 2010'unda 30,7 oranını görmüş.

İnternette yapılan yorumlarda microsoft'un bile kendi tarayıcısına üvey çocuk olarak baktığından, versiyonlarında değişen tek şeyin logosunun olduğundan bahsediliyor.

Şu an stabil versiyonu 8; ancak 9 sürümü de denenmesi için mart ayından beri indirmeye açık. Şuradaki habere göre 15 Eylül'de yeni versiyon Internet Explorer 9 duyurulacak. IE 9'un IE8'e göre daha hızlı ve fonksiyonel olacağı yönünde açıklamalar var. IE 9'daki yenilikler HTML5 desteği, CSS3, Internet Explorer'ı windows xp'lerinde denemek isteyenler hayal kırıklığı yaşayacak, lakin 9. versiyon xp'leri desteklemeyecek.

Bana kalırsa internet explorer bu dakikadan sonra Chrome, Firefox gibi teknolojiyi yönlendiren değil, ancak teknolojiyi takip eden bir tarayıcı olabilir; hiç düşünemeyeceğimiz bir devrim yapmadığı sürece.

Firefox, artık 3 boyutlu olarak kullanılabilecek. Firefox içine 3D grafik görüntüleme motorunu yerleştiren ise Mozilla değil, bir grup araştırmacı.

Yeni 3D görüntüleme motoru ile Firefox ile çevrimiçi 3 boyutlu oyunlar direkt olarak oynanabilecek. Ayrıca gelişmiş web uygulamalarını da Firefox'ta çalıştırabileceğiz ve bunlar için Firefox üzerine herhangi bir eklenti kurmamız gerekmeyecek.

Firefox üzerine entegre edilen bu 3 boyutlu görüntüleme motoru bu alandaki ilk çalışma değil. Fakat Saarland Üniversitesinden Profesör Philipp Slusallek tarayıcılar içine entegreli 3D grafik motorları sayesinde kullanıcılara farklı uygulamalar sunabileceğinizi ve 3D'yi geniş bir kitleye yayabileceğinizi söylüyor.

3 Boyutlu görüntülerin 2 boyutlu ekranlara yansıtan geliştiriciler, bu özelliğe RT Fact adını verdiler ve Webkit içine yerleştirdiler. XML3D sayesinde tüm web programları ve web sayfaları 3 boyutlu olarak yayınlanabilecek.

Mozilla, popüler tarayıcısının son sürümünü çıkarmak için oldukça yoğun çalışmaya başladı. Firefox 3.6'dan sonra beklenen sürüm hakkında farklı bilgiler ve gelecek özellikler veren Firefox ekibi yıl sonuna doğru Firefox 4'ü yayınlamayı planlıyor. Gelecek sürümün güncellemeleri ise 3.7 sürümü yerine 3.6.4 sürümü ağırlıklı yapılacak.

Internet Explorer, eski bir tarayıcı olduğunda hala birçok kullanıcısı bulunsa da Firefox bu geleneği bozarak büyük kişiselleştirilebilme özellikleri ve geniş eklenti desteği sayesinde giderek güçleniyor. Fakat benzer birçok özelliğe sahip olan ve Firefox'tan daha hızlı bir tarayıcı özelliğini koruyan Google Chrome ise Firefox'u her geçen gün zorlamaya devam ediyor. Fakat Firefox, yeni sürümü ile oldukça büyük bir atak yapmayı amaçlıyor.

Mozilla önceki aylarde Firefox 3.7'nin yayınlanma tarihini tamamen iptal ederek bu sürümün yayınlanmaması kararını almıştı (*). Firefox 3.7'de yer alacak tüm özellikleri parça parça yayınlayacak ve 3.7 sürümünü sadece alpha ve beta sürümü şeklinde yayınlayacaktı. Bu durumda Firefox 4, bugünlerde çıkması beklenen 3.6.4 sürümünde oldukça kendini gösterecek.

internet explorer'ın yedinci sürümünden yaklaşık olarak iki buçuk yıl geçti. Microsoft, tarayıcısının yeni sürümüyle yeniden tahta oturmayı planlıyor.internet explorer, temmuz 2007'sa hahip olduğu 80% pazar payını şubat 2009'da 67,5% düşürdü. Fakat yeni sürümüyle bu açığın kapatılmasını amaçlıyor

Daha az tıklama
Hızlandırıcılar (Accelerators) ve Web Dilimleri (WebSlices) sayesinde dolaştığınız sayfayı terk etmeden önemli bilgileri öğrenebilirsiniz. Daha az tıklama ile fiyat-ürün karşılaştırmaları yapabilir veya mail servislerini kullanabilirsiniz. Ayrıca diğer tarayıcılarda bulunan akılla adres çubuğu artık ie'da bulunmakta. Adres satırı evrensel arama motoru görevi ile önyüklü arama motorunu, sık kullanılanları, geçmişi birleştirerek sonuç gösteriyor. Hatta rss servisindeki sonuçları bile bu çubukta görebilirsiniz.

Sekme Çubuğu
Artık sekmeleri grup halinde yönetmeniz mümkün. Renk tonlamaları ile sekmelerin birbirleri ile uyumlarını görmeniz artık daha rahat. Her sekme kendine özel içeriği ile farklı bir işlemde çalıştırılıyor (Tab Isolation). Böylece tarayıcı bir sayfa veya eklenti yüzünden yanıt vermediğinde tarayıcı değil sadece o sekme kapanıyor. Ayrıca sayfada girilen bilgileri çöken sekme ile geri getirmek mümkün.

Dünyanın en popüler tarayıcılarından Mozilla Firefox'un final sürümünün en güncel betasını yayınladı. Firefox 4.0 Beta 1 sürümünün, final sürümünden en bariz farkı ise hataların mimimuma indirilmiş olması.

beta sürümde üst menü alanı ufaltılarak daha estetik bir görünüm sağlanmış. Daha önce Firefox'un 3.7 ve üzeri sürümlerini kullananların çabuk alışabileceği sürümün eklentilerle uyumlu olması ve eklentiler sebebiyle kolayca çökmesini engelleyici özellik eklenmesi artıları arasında yer alıyor. google chrome'un çıkmasıyla hız konusunda tahtı sallanmış olan firefox, bu soruna da güncel beta sürümde ele almış ve bunun için javascript motoru'nu daha etkili ve hızlı çalışması için geliştirmiş. google chrome'da mevcut olan yenile ve dur tuşlarını tek butonda olma özelliği bu sürümde firefox'a da eklenmiş. Kişisel görüşüm yinede diğer rakiplerinin gerisinde kaldığı olsa da yıl sonuna doğru yayınlanacak olan sürümünde bu sorunu tamamen çözeceğini ümit ediyorum.

artık hemen hemen tüm tarayıcılar sekme özelliği sunsa da firefox'un bu konuda görece daha esnek olması, tablar konusunda birçok eklentiye sahip olması, onu popüler yapan bir güzel özelliği. sekmeler konusunda biraz sıkıntılıysanız veya sekmeleri daha işlevsel kullanmak istiyorsanız işte birkaç ipucu:

kısayollar
Ctrl + 1: en soldaki sekmeyi seçer.
Ctrl + 2-8: sekmeler arasında sıra ile geçisi sağlar.
Ctrl + 9: en sağdaki sekmeyi seçer.
Ctrl + F4: mevcut sekmeyi kapatır.
Ctrl + T: yeni sekme açar.
Ctrl + Tab: sonraki sekmeye geçer.
Ctrl + Shift + Tab: bir önceki sekmeye geçer.
Ctrl-W veya Ctrl-F4: sekmeyi kapatır.
Ctrl-Shift-T: sekme kapatma işlemini geri alır.

App Tabs
bu eklenti sayesinde sekmelerin boyutu, sitelerin faviconlarına kadar küçülür. böylelikle tüm sayfa başlığı yerine favicon görür ve çok sekmeli sörflerinizde alandan tasarruf edersiniz.

buradan eklentiyi indirebilirsiniz.

Find In Tab
bildiğiniz gibi ctrl+f kısayolu ile arama yapıyoruz. bu eklenti ile sadece içinde bulunduğunuz sekmede değil, açık olan tüm sekmelerde arama yapabilirsiniz.

eklenti, buradan indirilebilir.

safari bildiğiniz üzere en iyi tarayıcılardan biri.
biz de bu bildiride safari 5.0'la gelen yeni özellikleri inceleyeceğiz.

"Okuyucu"(the reader)

Safari'ye eklenmiş en kullanışlı özelliklerden biri.
bu özelliği url'yi yazdığınız yerde görebilirsiniz veya
görünüm>okuyucuyu seçerek kullanmaya başlayabilirsiniz. böylece internette uzun yazıları okumanız kolaylaşacak ve belki de çok daha fazla yazı okuyabileceksiniz.

"bing arama motoru"(Bing Search Engine)

Safari 5 artık bing arama motorunu da destekliyor.
önceden sadece google ve yahoo arama motoru
varken aralarına bing de eklendi. akıllı arayıcı
sayesinde aramak istediğiniz kelimeyi girip daha sonra hangi arama motorunda arayacağınızı seçebiliyorsunuz. eğer bu arama motorlarından birini varsayılan arama motorunuz yapmak istiyorsanız seçeneklerden ayarlayabilirsiniz.

"özel tarama"(private browsing)

İnternette geziniyorsunuz parolalarınızı giriyorsunuz ve bunlarla ilgili tarayıcıda iz bırakmamak istiyorsunuz. private browsing özelliği sayesinde özel taramayı seçerek tarayıcıda iz bırakmadan rahatlıkla internette gezinebilirsiniz.

Opera; yeni sürümünü olan Opera 10.5'i tamamlamasıyla beraber, en hızlı tarayıcı ünvanını Google Chrome'un elinden aldı. Bu hızın altında ise yeni JavaScript motoru Carakan bulunmakta.

Geliştiricilerin yeniden düzenlediği JavaScript motoru Carakan, eskiye göre yedi kat daha hızlı. Ayrıca yapılan değişiklikler sadece JavaScript motoru ile sınırlı kalmadı, görüntü motoru da yenilendi.