beyin | bildirgec.org

eğer sıkı bir pes oyuncusuysanız pes 2010 çıkmadan yayınlanan şu video'yu görmüş olmalısınız. video'da

peki pes 2010'da üzerinde durduğumuz noktalar nelerdi, bir göz atalım. takım stratejisi; pes 2010'da yaptığımız en büyük gelişme yapay zeka oldu.

diyordu. devamında 8 kaydırma çubuğu ile takım stratejisini 0-100 arasında ayarlayabileceğimiz ve oyunu almamız gerektiği söyleniyordu. peki neydi bu yapay zeka? konami mühendisleri ne yapmıştı da 8 kaydırma çubuğu ile takımımızı daha "akıllı" oynatabiliyorduk?

eminim yapay zekanın ne olduğu konusunda fikriniz vardır ama anlatımımın bütünlüğü açısından birkaç yetkin tanım vermem gerektiğini düşünüyorum.
yapay zeka ile ilgili tanım araştırmasına girdiğinizde iki seçenekle karşılaşırsınız. yapay zeka (artificial intelligence) ve yapay sinir ağları (neural networks). aslında ikisininde ilgilendiği şey aynıdır ancak "yapay zeka" daha yüzeysel bir kavram iken "yapay sinir ağları" ne olduğu hakkında biraz daha fikir verir. çünkü yapay zeka demek; yapay (doğadaki örneğine benzetilerek insan eliyle yapılmış) sinir (hayvansal organizmalarda duyuları taşıyan beyazımsı teller) ağları (yaygın şebeke) demektir.

Günlük yaşamımızda insan seslerini bozan veya karıştıran birçok durumla karşı karşıya geliriz, ama çoğu zaman söylenenleri sorunsuzca anlayabiliriz. Bunun nedeni, beynimizin kayıp ses parçalarını otomatik olarak yapıştırmasıdır, bu olgu “işitsel restorasyon” olarak adlandırılır. O kadar etkilidir ki bazı durumlarda kayıp seslerin gerçekten orada olmadıklarına inanmak zordur.

Bu olgunun güzel bir örneğini Makio Kashino’nun geçtiğimiz yıl yayımlanan çalışması göstermektedir. Kashino önce “Do you understand what I’m trying to say?” cümlesini kaydetmiş daha sonra da cümlenin içinden belirli kısımları kesip yerine sessiz parçalar koymuş. Bu durum cümleyi sanal olarak anlamsız hale getirmiştir. Fakat bu boşlukları sessiz parçalar yerine yüksek bir parazit sesi ile doldurduğunda cümlelerin mucizevi bir şekilde anlaşılır hale geldiğini keşfetmiş. (Acoustic Science and Technology, vol 27)

Kashino, duyduğumuz seslerin gerçek seslerin birebir kopyası olmadığını belirtiyor ve beynin boşlukları gelen bilgiye göre doldurduğunu söylüyor. Kashino’nun ses dosyalarını bu adresten dinleyebilirsiniz.

Bir maskeye karşıdan bakarak önüne ya da arkasına baktığınızı söylemek tahmin ettiğinizden çok daha zor olabilir. “Oyuk maske” efekti olarak adlandırılan etki yüzünden insan beyni algıladığı imajın iç bükey mi yok dış bükey mi olduğunu ayırt edemez.

Ama ilginç bir şekilde herkes maskenin şeklini anlamakta zorlanmamaktadır. Yeni araştırmalar göstermektedir ki, şizofrenler bu efektten etkilenmemektedir. Sonuç olarak bu illuzyon şizofreni tespitinde yeni bir test olanağı sunmaktadır.

Deja Vu, Fransızca bir kelimedir ve anlamı “Zaten görülmüş olan” demektir. Deja Vu yaşayanlar bu deneyimi daha önceden yaşamadıkları bir olayı sanki daha önce yaşamış kadar yüksek oranda bir benzerlik hissi içinde deneyimlemek şeklinde tanımlamaktadır. Ayrıca bu deneyime “gariplik” “bir şeylerin ters gitmesi” gibi duygular da eşlik edebilir. Genellikle yaşanan şey muazzam derecede tanıdık gelen ama yine de yeni bir olay şeklinde olurken, bazı deneyimlerde yaşananlar geçmişte yaşanmış bir olaymış gibi de algılanabilir.

Araştırmalar insanların %70’inin bu deneyimi hayatlarında en azından bir kez yaşadığını göstermektedir. Yani bu yazıyı okuyanların çoğunluğu bu deneyimi şahsen yaşadı.

Deja Vu’nın kökeni çok eskilere dayansa da, konuyla ilgili bilimsel araştırmalar 20 yüzyılda başlamıştır. Her ne kadar bu olayın temeli tam olarak bilinmese de, bilimsel yaklaşım bu deneyimin doğa üstü bir olay olmadığını, hafıza ile ilgili yaşanan bir anomali sonucu deneyimlenen olayın daha önceden yaşanmış gibi algılanmasından ibaret olduğu yönündedir.

yok tuş basmadı, yok elim terledi, yok parmaklarım acıdı bahaneleri artık yenilgilerinizi mazur görmemizi sağlayamayacak. drexel university öğrencileri zihin gücüyle oyun oynamayı sağlayan araç geliştirmişler. araç saçbandına benziyor ve beyin aktivitelerini ölçen sensörler içeriyor. bu sensörlerle kafatasının içine kızılötesi ışınlar yollanıp yansımalarıının yoğınluklarına göre beyin aktiviteleri kayıtedilebiliyormuş. geliştirilen bu teknoloji aynı zamanda tıbbi amaçla da kullanılabilirmiş. bilimkurgu filmlerini hatırlatan bu ışınlı, kafataslı, sensörlü açıklamalarla birlikte henüz yolun başında olunduğunu da söylememiz gerekli. ben anlatanların yalancısıyım.

İnsanlık zekasının gerilediği iddia ediliyor!

Dünyadaki herşeyin bizim için iyice kolaylaştığı şu zamanlarda İsveçli araştırmacılar, ortalama zekamızın ve IQ seviyesimizin gittikçe düştüğünü bildirdi. Profesör James R. Flynn şunları söyledi: 'İnsanlık olarak gittikçe ahmaklaşıyoruz ve zekamız geriliyor. Araştırmalara göre IQ'muz sürekli düşüyor' Zeka konusunda ciddi çalışmalarıyla tanınan ve What is Intelligence? (Zeka Nedir?) adlı kitabı olan James R. Flynn, düşünmeye ihtiyaç olmayan basit hayat tarzının yükselmesiyle birlikte zekamızın düştüğünü söyledi.

Amerikalı bir grup bilim insanına göre insanoğlunun görme sistemi geleceği görebilecek şekilde donatılmış. the Rensselaer Polytechnic Institute’da yardımcı profesör olan Mark Changizi, gözün algıladığı görüntünün beyne saniyenin 1/10’u kadar bir sürede ulaştığını söylüyor. İşte bu noktada göz veya görme sistemi bu gecikmeden doğan boşluğu ortadan kaldırmak ve beyne eş zamanlı veri sunabilmek için çevresindeki görsel olayları 1/10 saniye önceden algılıyor. Yani bir anlamda geleceği görüyor. Changizi, ilüzyon olarak tabir edilen göz yanılmalarını ise, olayın gerçekleşmesinden 1/10 saniye önceden elde edilen görüntünün olayın gerçekleştiği andaki durumla uyuşmaması olarak açıklıyor.

emotiv adında avusturalyalı bir şirket beyin gücüyle oyunları kontrol edebilceğimiz bir başlık geliştirmiş. Bu başlık beyindeki elektriksel faaliyetleri yakalayıp kablosuz bağlantı ile bilgisayara gönderiyor. böylece oyunu oynayan olarak, kumanda,kol gibi fiziksek bi kontrol kullanmadan sezgisel olarak hareket edebiliyoruz.

başlık sinirsel faaliyetleri okumak için EEG (elektroensefalografi) adı verilen yöntemi kullanıyor. aslında beyin elektrosu çekme diye bilinen bu olay 100 yıldır beynin çalışma bozukuklarnı tespit etmek için kullanılan bir yöntem.