bilinçli tüketim | bildirgec.org

Algı değişiklikleri ile kendi uzmanlık alanlarında bile çok basit testlerde hata yapan uzmanları duymuşuzdur: bir şarap uzmanının kırmızı ve beyaz şarabı ayırt edememesi (karartılmış bardaklar içinde) veya sanat eleştirmenlerinin bilgisayar tarafından rastgele çizilmiş çizgilere bakarak çok derin anlamlar görmeleri gibi. Böyle öykülerden hepimiz zevk alırız çünkü kişiler bir konuda gerçek otorite olduklarını iddia etmeyi arzularlar. Peki ama eğer gündelik seçimlerimizi nasıl yaptığımızı incelemeye kalkarsak.. Uzmanlar uzmanlıklarının el verdiği ölçüde ve bu limitler içinde hata yaptıklarında kabul görebilirler ama peki ya bizler kendimiz üzerine en uzman kişiler olarak hata yaptığımız zaman bu kabul edilebilir bir hata olur mu?

Gerçek seçimimiz gizlice değiştirilse bile sorulduğunda seçimimizi şiddetle savunuyoruz. Fotoğraf: Peter Cade / Getty

Bu sorunun cevabı bazı illüzyon numaraları kullanılarak bulunmaya çalışılmış. Katılımcılara sunulan alternatifler üzerinde bazı numaralar yapmaktansa habersiz olarak kişilerin seçim sonuçları üzerinde numaralar yapılmış ve nasıl tepki verdikleri kaydedilmiş. Örneğin, ön çalışma olarak katılımcılara insan yüzü fotoğrafı çiftleri gösterilmiş ve daha çekici olanı seçmeleri istenmiş. Bazı denemelerde kişilerden, seçim yaptıktan hemen sonra seçimlerinin arkasında yatan nedenleri açıklamaları istenmiş.
Habersiz olarak, bazı denemelerde çift-kart illüzyonu ile seçtikleri yüz aslında seçmedikleri yüze ait fotoğrafla değiştirilmiş. Genel yargı, böyle bir değişiklik olduğunda çok büyük ihtimalle hepimizin bunu hemen fark edeceği yönünde. Fakat sonuçlar %75 oranla katılımcılar illüzyona kandıklarını ve aslında seçmedikleri yüzü neden seçtiklerine dair açıklamada bile bulunduklarını gösteriyor. (deney videosu)

Spam Nedir ?
spam mail yani Türkçesi ile Yığın İleti genellikle isteğiniz dışında size mail veya anlık mesajlaşma uygulamalarından gelen mesajlardır.
Kimi reklam içerikli, kimi aldatmaca bir içerikle kişisel bilgilerinizi almak (banka hesabı, kişisel özellikleriniz, kredi kartınız) ya da sizleri kategorilendirerek mailinizi portföy olarak mail listeleri halinde şirketlere satmak içindir.

Neden Ben?
Kara kaşınız kara gözünüz için değil, eğer mailiniz kategorilendirilirse örneğin bir şekilde 18 yaşında olduğunuz biliniyorsa spam göndericinin ya da aracının 18 yaşındakiler diye bir mail listesi olduğunu ve sizi bu listeye eklediğini düşünelim. Bir şirket 18 yaşıdakilere yönelik bir ürün yaptığında bu mail listesini satın alacak ve sizi bunaltmaya başlayacaktır. örneğin orta yaşlı insanlara penis büyütme reklamları, orta yaş üstündekilere viagra reklamları gelmesi gibi.
Her bir mail, potansiyel müşteri.

1. Mailinizi herhangi bir sayfaya deneme@deneme.com formatında yazarsanız, örümcek uygulamalar websitelerini tararken bu mailleri biriktirir.
2. Bir arkadaşınızın mail hesabı kırılmış ya da messenger kullandığı bilgisayara ajan bir yazılım sızmış olabilir, artık siz ve arkadaşınızın kontak listesindekilerin çekeceği cefanın haddi hesabı yok. "abi tıkla buna süper, 100 kontör var" şeklinde reklam içeren iletiler yollanır.
3. İşte favori sebebim: Bazı duyguları sömürme (ben 16 yaşında bir kızım, bir yerime bir şey oldu para lazım), gerçek sanılan şeyler (hoax), bayram-yılbaşı tebrikleri, beğendiğiniz bir şeyi paylaşma.