bildirgec.org - uykusuz kutup ayisi - beğendikleri

15 adet 3d yazı efekti dersi

uykusuz kutup ayisi — Wed, 23 Jun 2010 10:47:00 GMT

yüksel kalite 3d yazı efektleri derslerinin, yeni başlayanlar için veya proje geliştirmek için güzel bir kaynak olabileceğini düşünüyorum. bu derslerin bazıları xara, cinema 4d ve 3d studio max gibi profesyonel programlar gerektiriyor fakat bazıları ise Photoshop ve Illustrator gibi bilinen programlar ile yapılan dersler de bulunmaktadır.

renkli 3d yazı patlama efekti
Kullanılan programlar: Photoshop, Illustrator, cinema 4D

parlak 3d yazı efekti
Kullanılan programlar: Photoshop, Xara 3D6

bilim-kurgu 3d yazı efekti
Kullanılan programlar: Photoshop, Illustrator, Cinema 4D

gerçekçi 3d su yazı efekti
Kullanılan programlar: Photoshop CS5

Cilalı 3d yazı efekti
Kullanılan programlar: Photoshop

Buhar 3D yazı efekti
Kullanılan programlar: Photoshop, Illustrator, cinema 4D

Basit 3D yazı efekti
Kullanılan programlar: Photoshop

3D sarsıntı yazı efekti
Kullanılan programlar: Photoshop, cinema 4D

Tipografik 3d yazı efekti
Kullanılan programlar: Photoshop CS +, cinema 4D

Modern 3D tipografi poster
Kullanılan programlar: Photoshop, Illustrator, 3DS Max

3D ışık yazı efekti
Kullanılan programlar: Illustrator

3D Arcade yazı efekti
Kullanılan programlar: Illustrator

katmanlı 3d yazı efekti
Kullanılan programlar: Photoshop

Renkli 3D yazı oluşturma
Kullanılan programlar: Photoshop, Xara 3D6

Çarpık 3d yazı efekti
Kullanılan programlar: Photoshop CS5

kaynak

son yazılarım:

google servisleri için kullanım kılavuzları

windows 7 işletim sisteminizi hızlandırmak için ipuçları

microsoft translator: bing çeviri hizmeti

dünya kupası için iphone uygulamaları

web tasarımcılar için 12 adet taşınabilir uygulama

55 adet ipad duvar kağıdı

Yüksek kalite vektörler bulabileceğiniz 32 site

web tasarımcıları için 10 adet iPhone uygulaması

adobe air uygulamaları

Php güvenlik araçları

Bu yazı uykusuz kutup ayisi tarafından bildirgec.org adresli sitede yayımlanmak üzere yazılmıştır. Kaynak gösterilmeksizin kopyalanamaz.

Pilli Projeleri: Pilli.com: Kolektif Bağımsız İçerik | Sosyomat.com: Arkadaşını Etiketle | Put.io: Online Cloud Storage

Görsellerinizi 3 Boyutlu Sunmanız İçin: Piecemaker!

uykusuz kutup ayisi — Sun, 11 Apr 2010 10:18:00 GMT

Resim veya fotoğraflarınızı 3 boyutlu (3D) bir ortamda sunabilmeniz için geliştirilmiş açık kaynak kodlu ve Flash ile hazırlanmış bir görsel sunum eklentisi/galerisi olan Piecemaker, kendi alanı için iyi bir alternatif görünümünde.

Ücretsiz olarak indirip kullanabileceğiniz Piecemaker eklentisinin en önemli özelliği ise; herhangi bir Flash bilgisine gerek duymadan, XML dosyası üzerinde yapacağinız değişiklikler ile, gösterim için kullandığı 3 boyunlu animasyonu düzenlebilmeniz ve görsellerinizi ekleyebilmeniz.

JPG, GIF ve PNG formatlarını destekleyen Piecemaker ekletisi ile beraber gelen ve kaynak kodların bulunduğu fla dosyasını da inceleyebilir ve düzenleyebilirsiniz.

Piecemaker için hazırlanmış ve demo gösteriminin bulunduğu tanıtım sayfasına buradan, kullanımı ve kaynak kodları ile ilgili çeşitli bilgilerin yer aldığı sayfaya buradan ve diğer demo sayfasına da buradan ulaşabilirsiniz.

[Bonus+++]
+10 Best Free Minimal WordPress Themes
+amazon'dan 773 adet ücretsiz ve yasal mp3!
+225.000.000 adet ücretsiz pdf ekitap!
[Kaynak] Piecemaker
[Paylaş] Sosyal Medya paylaşım sayfası burada!
[algoz Takip Noktaları]
Blog FF Twitter Facebook Buzz E-posta RSS Mobil iPhone

10-30/04/2010

Algoz Destek Bekliyor...

2010 Blog Ödülleri için beni desteklemek isterseniz; buradan oy verebilirsiniz.
Şimdiden Teşekkürler...

algoz.bildirgec.org (profil)

10-30/04/2010

Algoz Destek Bekliyor...

2010 Blog Ödülleri için beni desteklemek isterseniz; buradan oy verebilirsiniz.
Şimdiden Teşekkürler...

algoz.bildirgec.org (profil)

Bu yazı uykusuz kutup ayisi tarafından bildirgec.org adresli sitede yayımlanmak üzere yazılmıştır. Kaynak gösterilmeksizin kopyalanamaz.

Pilli Projeleri: Pilli.com: Kolektif Bağımsız İçerik | Sosyomat.com: Arkadaşını Etiketle | Put.io: Online Cloud Storage

PayPal'dan Türk Bankalarına vize çıktı

uykusuz kutup ayisi — Tue, 10 Mar 2009 14:28:00 GMT

PayPal, Türkiye'deki üyelerine ödeme yapacağının işaretini, kısa bir süre önce Türkçe olarak yayına geçerek müjdelemişti. Ardından gelen güncelleme ile Paypal Türk Banka kartlarına ödeme yapma işlemine başladı ve 5$ kesinti yaparak Türkiye'deki kullanıcılarına yıllardır bekledikleri bu hizmeti sunmuş oldu.

Bu gelişmelerden sonra PayPal cephesinden beklenen son hamle de yapıldı. Artık PayPal hesabımızdan Türkiye'deki banka hesaplarımıza para aktarabileceğiz.

Ufak Kesintiler
Yıllardır çok istediğimiz para transfer işlemleri ücretsiz değil. 0 ila 599 TL arası para transfer işlemlerimizde PayPal bizden işlem başına 6 TL komisyon alıyor. Yıllardır hiç transfer yapamayan kullanıcılar için bu miktar pek sorun teşkil etmemekte. Ayrıca 600 TL üzerindeki para transferi işlemlerinizde ise bu hizmet ücretsiz olarak sağlanmakta.

ödeme ekranı

Ödeme Süreleri
PayPal hesabınızdan banka hesabınıza para gönderdiğinizde işleminiz 5 ila 7 gün arasında gerçekleştirilecek. Amerikan bankaları için bu süre 3 ila 4 gün arasında değişiyor. Amerika'dan biraz uzun bir sürede işlemimiz onaylansa da artık ödeme alabilmek bu süreyi beklemeye değecektir.

Sorunlar Sona Erdi
Bazı bankaların Kredi Kartına yapılan para transferi işlemlerini durdurması ve müşterileri arayarak durumun Maliyeye bildirileceğini söylemesi kredi kartlarına ödeme alanların canını sıkmıştı. Fakat hesaplara havale hizmeti ile PayPal'ın kullanımı Türkiye'de en sorunsuz biçime geldi.

PayPal artık Türkiye'de aktif bir şekilde yoluna devam ediyor. Böylece yurtdışı sitelerden güvenle ürün alabilecek, ticaret yapabileceğiz. Ayrıca PayPal kullanarak sitemiz üzerinden yapılan satışlardan elde ettiğimiz kazancı hesabımıza havale edebileceğiz.

Bu yazı uykusuz kutup ayisi tarafından bildirgec.org adresli sitede yayımlanmak üzere yazılmıştır. Kaynak gösterilmeksizin kopyalanamaz.

Pilli Projeleri: Pilli.com: Kolektif Bağımsız İçerik | Sosyomat.com: Arkadaşını Etiketle | Put.io: Online Cloud Storage

Orjinal Mac OS X LEOPARD cd ile PC'ye kurulum

uykusuz kutup ayisi — Mon, 27 Jul 2009 10:42:00 GMT

PC'ye Mac OS X kurmak artık çığrından çıkmış durumda. Öyleki bunun pazarlamasını yapan şirketler bile var psystar, quo gibi. Psystar, Apple ile davalık durumda. Hala dava sonuçlanmış değil.

Bu firmalardan Mac OS X kurulu PC almanıza gerek yok. Bir Boot cd ile sizde Leopard'ı PC'nize yükleyebilirsiniz.
Bunun için:
- Boot-132 CD'si yükle
- Orjinal Mac OS X LEOPARD (satın alın)
- iATKOS V7 (sürücüleri yüklemek için)

Bunları temin ettikten sonra donanımınızın da kuruluma uygun olması gerekli. Uygun donanımlara buradan bakabilirsiniz.

Sizin için örnek bir donanım;
- Anakart: Gigabyte Ep45-ds3r (ses dışında sorunsuz çalışıyor. Ses için kext dosyasını da buradan yükleyebilirsiniz.)
- intel core 2 duo cpu e7200
- Ekran kartı: Msi 7600gt 256mb (sorunsuz)
- Sata HD ve DVD
- 2 gb 667mhz Ram

Bu sistem ile PC'nizde Mac OS X keyfini sürebilirsiniz. Videolu anlatımı buradan ya da buradan izleyebilirsiniz.

Bu yazı uykusuz kutup ayisi tarafından bildirgec.org adresli sitede yayımlanmak üzere yazılmıştır. Kaynak gösterilmeksizin kopyalanamaz.

Pilli Projeleri: Pilli.com: Kolektif Bağımsız İçerik | Sosyomat.com: Arkadaşını Etiketle | Put.io: Online Cloud Storage

CERN'deki LHC Deneyi Neden Tamamlanamıyor?

uykusuz kutup ayisi — Wed, 18 Nov 2009 12:40:00 GMT

Birkaç senedir gündemi meşgul eden LHC (Büyük Hadron Çarpıştırıcısı) Deneyi, bilindiği gibi İsviçre'de bulunan CERN'e (Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi) ait, yerin 100m altına kurulan 27 km'lik bir tesiste gerçekleştiriliyor. Deneyin 2 senedir çeşitli sebeplerden dolayı tam olarak gerçekleştirilemiyor oluşu, bilim adamlarından çok bilimkurgu meraklılarının ve komplo teorisyenlerinin zihnini meşgul ediyor. Uçandaire'de 2007 yılında yayınlanan "Büyük Deney Başlamak Üzere" yazısından sonra geçen 2 sene içinde, CERN ile ilgili yayınlanan haber ve makalelere kısaca göz atmadan önce deneyden biraz daha söz edelim. Büyük Hadron Çarpıştırıcısında gerçekleşecek deney, bilim dünyasına ve günlük yaşamımıza çok şey katacak olması, projenin maliyeti, olası tehlikeleri dolayısıyla birçok insan tarafından ilgiyle takip ediliyor. Normal şartlar altında bu sene başlaması gereken proje, defalarca ertelendikten sonra popüler bilimcilerin çeşitli komplo teorilerine sebep oldu. Geçtiğimiz seneden beri, tesiste meydana gelen ilginç arızaların çözümleri çok uzun sürüyordu. Bunun sebebi olarak da çarpıştırıcıdaki sıcaklığın normale dönmesinin haftalarca sürdüğü gösteriliyordu. Arızaların sürmesi üzerine deney programına önce Ekim 2009'da, daha sonra da Kasım 2009'da başlanacağı söylendi. Fakat son yaşanan enteresan olay, deneyi bilinmeyen bir tarihe tekrar erteletti. CERN, halkla ilişkilerini sağlam tutan bir kurum,Twitter'ı bile kullanıyor. 3 Kasım 2009'da meydana gelen ve şaşkınlıkla karşılanan "kuşun ağzından düşen ekmeğin" sebep olduğu arıza olayını da yine resmi sitesi üzerinden, 6 kasım 2009'da duyurdu. "Kuşa bişey olmadı, olan ekmeğine oldu" tarzı açıklama, CERN ekibinin halkla ilişkiler konusunda nasıl gayretli olduklarına bir örnek olarak gösterilebilir.

Bazı bilim adamları, bu sorunların artışının ve deneyin bir türlü gerçekleştirilememesinin, deney sonucu ortaya çıkarılması düşünülen Higgs Bozonu'nun yol açacağı olası sorunlardan dolayı gelecek tarafından engellendiğini bile yazdı. CERN'deki problemler bundan ibaret değil, geçtiğimiz aylarda burada görev yapan bir bilim adamı terör şüphesiyle göz altına alındı. Avusturya, çok kaynak tükettiği gerekçesiyle projeden çekilme kararı aldı. Yaşanan sıkıntılar, deneyin güvenliği konusunda soru işaretleri oluşmasına sebep olurken artık asıl merak edilen deneyin sonuçlarından çok, deneyin gerçekleştirilebilip gerçekleştirilemeyeceğini öğrenmeye yönelik oldu. Zira denildiği gibi, deneyin bir zaman makinesiyle, ya da doğa tarafından engellendiği tartışmaları bitecek gibi değil. Öte yandan CERN, LHC projesindeki çarpıştırmaları 2008 Eylül ayında yaşanan bir problemden dolayı durdurduğu halde, şu ana kadar yapılabilen çalışmalarla ilgili bazı verilerin de ellerine ulaşmaya başladığını duyurmuştu.

CERN, 33 farklı ülkedeki 140 bilim enstitüsünde tam 100.000 işlemcinin LHC sonuçları için birlikte çalıştırıyor. Dünya genelinde 9.000 fizikçinin LHC sonuçları üzerinde çalışabileceği bu sistem, Worldwide Large Hadron Collider Computing Grid gibi uzun bir isme sahip. kaynak

Bakalım sürecin bundan sonraki aşamalarında neler göreceğiz...

Bu yazı uykusuz kutup ayisi tarafından bildirgec.org adresli sitede yayımlanmak üzere yazılmıştır. Kaynak gösterilmeksizin kopyalanamaz.

Pilli Projeleri: Pilli.com: Kolektif Bağımsız İçerik | Sosyomat.com: Arkadaşını Etiketle | Put.io: Online Cloud Storage

Avidemux: Bedava video düzenleme programı

uykusuz kutup ayisi — Sun, 05 Oct 2008 13:28:00 GMT

avidemux

Avidemux açık kaynaklı ücretsiz ve kolay bir video düzenleme programıdır. video dosyaları üzerinde kodlama, filtreleme, kesme, birleştirme gibi bir çok işlemi yapan bir video editörüdür.

avidemux

Avidemux'u kullanarak videolarınızdaki gürültüleri azaltabilir değişik filtreler uygulayabilir. görüntünün renkleriyle oynayabilir aydınlık, karanlık, kontrast ayarı yapabilir videoyu yeniden boyutlandırıp kırpabilirsiniz.
Programın desteklediği dosya biçimleri

desteklenen girdi dosya biçimleri
AVI, OpenDML, Flash Video, MPEG PS, TS, Matroska, OGM, QuickTime, MP4, 3GPP BMP, JPEG, PNG, NuppelVideo

desteklenen çıktı dosya biçimleri
AVI, Flash Video, BMP, JPEG, Matroska, MP4, MPEG (VCD/SVCD/DVD uyumlu), OGM

Ayrıca video codecleri ve ses codecleri içerisinde hazır geliyor. bu codecler şöyledir:
girdi video codecleri
Cinepak, H.263, H.264/MPEG-4 AVC, HuffYUV, MPEG-1, MPEG-2, MPEG-4 (DıvX, DX50, XVID, FMP4, M4S2 codecleri), MJPEG, MSMPEG-4 v2, Raw RGB, SVQ3, VP3, VP6F, WMV 2
girdi ses codecleri
AAC, AC3, AMR, MP3, MP2, Ogg Vorbis, WAV PCM ve LPCM, WMA
çıktı video codecleri
FFV1, H.263, H.264/MPEG-4 AVC, HuffYUV, MPEG-1, MPEG-2, MPEG-4 (SP/ASP, FFmpeg MPEG-4 veya XviD kullanarak), MJPEG, Snow
çıktı ses codecleri
AAC, AC3, MP3, MP2, Ogg Vorbis, WAV PCM ve LPCM

avidemux

Avidemux download sayfasında linux, windows, ubuntu, mac os x, Debian, mandriva için sürümleri bulunuyor.

Avidemux'un ekran görüntülerine bakabilirsiniz.

Forum sayfasına göz atabilirsiniz.
Avidemux'un kendi wiki sayfasına bakabilirsiniz.

yenilikleri ise buradan öğrenebilirsiniz.

Avidemux tutorial'lerine göz atmakta fayda var.

Bu yazı uykusuz kutup ayisi tarafından bildirgec.org adresli sitede yayımlanmak üzere yazılmıştır. Kaynak gösterilmeksizin kopyalanamaz.

Pilli Projeleri: Pilli.com: Kolektif Bağımsız İçerik | Sosyomat.com: Arkadaşını Etiketle | Put.io: Online Cloud Storage

put.io

uykusuz kutup ayisi — Mon, 26 Oct 2009 14:48:00 GMT

Bundan yaklaşık 1,5 sene önce (28 Şubat 2008) yine bu ortamda, Türkiye'den dünya çapında uygulama çıkar mı? isimli bildiriyi yazıp cevap aramıştık. işte bugün, bu sorunun -belki de- cevabını verebiliriz. pilli'nin yeni ürününü, net ortamıyla -özellikle sosyal medya ( friendfeed, twitter, facebook) ile- haşır neşir iseniz çoğu yerde duymuşssunuzdur, yeni girişimlerinin adı: put.io.

Dünya üzerindeki bir takım insanların alışkanlıklarını değiştirmeye aday olabilecek, yepyeni bir proje bu. peki nedir bu put.io ?
yazmaya başlayalım:

öncelikle fikir çok başarılı ve çok süper bir uygulama.
torrent, audio, video, rapidshare adreslerini kendi üzerine indirerek, online olarak kullanabilmenizi sağlıyor.
Her kullanıcıya -şimdilik- 50 gb alan veriliyor.
Put.io ile indirdiğiniz bir DivX videoyu bilgisayarınıza hiç indirmeden ve kalite kaybı olmadan online olarak izleyebilir, aynı şekilde indirdiğiniz müzik dosyalarını tarayıcınız üzerinden dinleyebilirsiniz.
en dikkat çekici özelliklerinden birisi de, verilen rss adreslerinin içerisinde geçen torrent, video ve ses dosyalarını otomatik olarak indirebilmesi.

Tamamen sunucu taraflı çalıştığı için indirme performansı da evdeki bağlantılarımızdan yüksek. yani 700 mb'lık bir dosyayı çok daha kısa bir sürede indirme imkanı sağlıyor.
Put.io üzerindeki dosyalarınızı arkadaşlarınızla da paylaşabiliyorsunuz.
En süper özelliklerden biri, arkadaşlarının indirip paylaştıklarını senin kotandan yemeden sana seyrettirmesi.
Servis şu anda kapalı beta aşamasında fakat zaman zaman çeşitli mecralarda davetiye dağıtılıyor.
put.io tam olarak açıldığı zaman ücretli bir servis olacak. bunu da hatırlatmakta fayda var.

Bu girişimin de bazı avantaj ve dezavantajları bulunmakta...

Avantajları:

Fikir ve uygulama oldukça etkili.
350 MB’lık bir dosyayı 1 dakika içinde indirebiliyor. (Duruma göre değişmekle birlikte)
yakın bir gelecekte download kavramını ortadan kaldırabilir.
sosyal olması nedeniyle arkadaşlarınızın disklerine de tıpkı kendi diskinizmiş gibi erişebilir, yeni yeni şeyler bulma imkanınız var.
Verilen 50 gb az gibi gözükse de diğer arkadaşlarının da diskine (arşivine) erişebilme imkanı insanı cidden heyecanlandırıyor. (en azından beni)
Put.io belki de leb demeden leblebinin tadına bakmanızı sağlıyor. (teşekkürler oky)
Verilen rss adreslerinin içerisinde geçen torrent, video ve ses dosyalarını otomatik olarak indirebilmesi.
Bulunduğunuz ortamda rapidshare veya torrent kullanmaya izin verilmiyorsa put.io ilaç gibi gelecektir.
halen beta aşamasında olduğunu unutmamak lazım. Feedbackler sayesinde eksiklerini gidermeleri çok sorun olmayacaktır.
Arkadaşlarınızın diskine erişebilmeniz sayesinde sizden önce birileri sizin arzu ettiğiniz şeyi (dizi, film vs.) indirmişse eğer iki tıkla onu izleyebilir/dinleyebilirsiniz. Tekrardan indirmenize gerek yok yani.

(muhtemel eksikler) Dezavantajları:

sizin de tahmin edebileceğiniz gibi yasal sorunlar. ama Hasan Yalçınkaya bu durum için şöyle demiş: Olası yasal problemler konusunda ilk günden beri avukatımız Başak Purut ile birlikte çalıştık. Onun uyarıları ile bazı özellikleri kaldırdık. Şu haliyle kullanıcılara bir disk alanı veren ve bu alanı kolayca doldurabilmek için araçlar sunan bir servisiz. Yani bu disk alanı ile ne yapacağınız sizin bileceğiniz iş. Bizim görevimiz servisin kesintiye uğramamasını garanti etmek. bence yasal problemler ileride çok baş ağrıtacaktır. Meyve veren ağaç taşlanır hesabı.
Kimileri için 50 gb alan yetmeyecektir onun için seedbox ile karşılaştırmaların yapılması olağan.
Site tamamen açıldığı zaman paralı olacak. işte burada başlayacak herşey. eğer istenilen fiyat aylık/yıllık bazda (çok) yüksek olursa -özellikle Türk- kullanıcıların çoğunluğu bunun için para vermek istemeyecektir.
Canı sıkılan biri, site tam olarak açıldığı zaman erişime kapattırabilir.
video dosyaları için altyazı desteği. - daha fazla video format desteği. - bağımsız bir mp3 player, playlist lazım, sayfa geçişlerinde de muziğin devam edebilmesi için.

put.io kullanmaya başladım ve çok memnunum. eğer fiyat uygun/makul olursa ücretli üyeliğe de karşı değilim, üye olurum. İlerleyen günlerde neler olacak hep beraber bekleyelim görelim. Hemen her Türk insanında olduğu gibi girişimi tam irdelemeden laf atmalar, beğenmezük tavrı yaklaşımlar hoş değil elbette. Şimdilik benim aklıma gelenler bunlar. Eksikler, gözden kaçırdığım noktalar elbette olacaktır. yorumlarda düzeltilirse sevinirim. Bazı arkadaşlarımın dediği gibi

"Put.io, gezegenimiz ergenleri için YouPorn'dan sonraki en büyük devrim olacaktır."

böyle mi olacak bilinmez ama son yıllarda gördüğüm en heyecan verici projelerden birisi olduğu kesin. şerefsizim benim aklıma gelmişti...

Ek olarak:

Bu yazı uykusuz kutup ayisi tarafından bildirgec.org adresli sitede yayımlanmak üzere yazılmıştır. Kaynak gösterilmeksizin kopyalanamaz.

Pilli Projeleri: Pilli.com: Kolektif Bağımsız İçerik | Sosyomat.com: Arkadaşını Etiketle | Put.io: Online Cloud Storage

Bildirgeç benzeri sitenizi ücretsiz kurun!

uykusuz kutup ayisi — Wed, 24 Jun 2009 09:24:00 GMT

bildirgeç'in nasıl kurulduğuna dair sorular bir çok kişinin aklında yer edinmişe benziyor öyle ki bildirgeç in kendine bile bunu soran olmuş. bildirgec.org kollektif bir blog. yani birden fazla insanın içeriğini ortaklaşa ürettiği bir blog. bu tür bir blog kurabilir misiniz? yazıları kullanıcıların yazdığı, üstüne üstlük editörlere ait bir onaylama sisteminin olduğu ve yazıların editör beğenisine göre ana sayfada yayınlanıp yayınlanmıyacağının ayarlanabildiği ve gelirin kullanıcılar arasında paylaşıldığı bir blog. evet kurabilirsiniz. ben tüm bu sorularınızın cevabını verdim, şimdi sizlere bu işi nasıl yapacağınızı anlatacağım ama ilk önce sizden şu sorularıma cevap vermenizi istiyorum.

Gerçekten çok istiyor muyum?
Neden bu tür bir siteyi kurmak istiyorum?
Bunu yapmamın amacı ne?
Çok kazanabilecek miyim?
Benim siteme üye olacak kullanıcı bulabilir miyim?
Yazı seçimi konusunda titiz ve adaletli davranacak mıyım?
Sabırlı olacak mıyım?
Bu işi uzun süre yürütebilecek miyim?

bunlar ve bunların benzeri soruları ben yanıtlayamam, eğer gerçekten kazanamayacaksanız ya da bu konuda tereddüt ediyorsanız bence hiç bulaşmayın. para kazanmak için bir sürü yol var pilli'ye yazın ne bileyim süperteklif'e filan üye olun daha başka kazanç yollarını araştırın. onca külfete katlanmaktansa bu tür yollara başvurmak daha mantıklı. anlayacağınız bu iş için çevrenizin geniş olması ve tabiki bu konuda size yardım edecek, ortak olacak insanlar bulunması önemli. başlıkta ücretsiz dedim ama ben server ve alan adı masraflarını hesaba katmadım. tabi o ve benzeri masraflarınız olacaksa düşünmelisiniz. ben düşündüm ve bunu yapamayacağıma karar verdim evet sistemi local sunucumda kurdum ve kullandım ama hayata geçirmeye cesaret edemedim, en azından tek başıma işin içinden çıkamazdım. öyle kazanamayağımı bildiğim için bildirgeç'e bu konuyu işlemek daha cazip göründü.

neyse siz kararınızı verdiniz mi bilemem ama en azından benim gibi nasıl olacağını merak edip local sunucuda kurmak isteyebilirsiniz. o zaman ne dersiniz? başlayalım mı?

bu iş için programlama filan bilmenize gerek yok. hiç bir kodlama yapmaycaksınız. yalnızca kullanılacak olan içerik yönetim sistemine aşina olmanız önemli. çünkü anlaşılması biraz zor olan bir yönetim sistemi. ama kullanımı öğrenildikten sonra yapamayacağınız şey kalmıyor. o derece esnek olduğunu belirtmekte yarar var.

şimdi ilk olarak bu içerik yönetim sistemini her hangi bir sunucuya kuralım. bu sistemin adı drupal. evet şaşırdınız, bu kadar basit mi? diye sordunuz ama belki de hiç şaşırmadınız çünkü bu yönetim sistemini hiç duymadınız. basit mi? diye soracak olanlara söyleyeyim, evet bu kadar basit çünkü bildirgeç te ilk kurulduğunda drupal tabanlıydı sonradan ruby on rails denilen bir sisteme geçildi ama ben bu sistemi bilmiyorum ve nasıl kullanılacağını anlatamam. ayrıca bu sistem drupal'a göre biraz karmaşık görünüyor ki ruby diliyle yazıldığı için drupal'a göre biraz daha titiz ve hızlı. her neyse olurda bu işi geliştirmek isterseniz anlattığım mantığı ruby on rails'e uygularsınız.

drupal'ın yönetim paneli

drupal'ın ingilizce resmi sitesi burası, buradan ve buradan türkçe kaynaklara ulaşabilirsiniz. ama ben en çok beğendiğim drupal kaynağı olan drupaldersleri.org'u kullanmanızı önereceğim.

drupal'ın ne olduğunu bilmiyorsanız ilk önce burayı ziyaret edin. ayrıntılı olarak anlatılmış, drupal kurulumunu da buradan ve buradan öğrenebilirsiniz.

internette drupal'ın kurulumu ve kullanımı ile ilgili çok fazla türkçe kaynak zaten var. ben sadece yer verilmeyen konuları anlatmaya özen göstereceğim. diğer türlüsü kopyala yapıştırdan farksız olur zaten.

drupal'a eklenti ve tema kurulumu burada anlatılmış. aslında çok basit bir çoğumuz wordpress'i biliyoruz. drupal'a eklenti kurmak wordpress'e kurmak kadar kolay.

drupal'ın kurulumu ile gelen blog eklentisi bize yazı eklemede yardımcı olacak doğrudan makale içeriğini kullanmanızı önermem çünkü blog eklentisi ile kullanıcıya özel yazı gösterebiliyorsunuz. tıpkı bildirgeçteki gibi bir kullanıcının yazılarını o kullanıcıya özel bir sayfada gösterebiliyorsunuz.

sizden biraz mantık yürütmenizi isteyeceğim tabi bunun için verdiğim linkleri göz ardı etmeyin drupal kullanımını öğrenin yoksa bu konuda çok fazla yol alamazsınız. drupalı anladıysanız zaten her türlü sitenin hakkından gelebilceğinizi anlamışsınızdır.

mesela ne yapmak istiyorsunuz? kullanıcıların etkinliğine göre puanlama yapmak mı? user activity eklentisi kullanıcıların aktiflik oranlarını çeşitli kriterlere göre hesaplamakta. en iyi kullanıcıya göre kullanıcının aktifliğini yüzdelik bir dilim ile gösterebiliyor. yani en aktif kullanıcının aktiflik oranı %100 ise 2. aktif kullanıcının aktiflik oranını da ona göre ayarlıyor. örneğin %90 � gibi. Tabi bu tür bir puanlamadan kazandıracaksanız toplam geliri toplam yüzde oranına bölüp herhangi bir kullanıcının yüzdelik dilimi ile çarpmalısınız. Bu en basit haliyle yapılabilecek bir paylaştırma. örneğin toplam geliriniz 100tl kullanıcıların toplam yüzdelik oranları %500 tabi burada yalnızca 500'ü alabilirsiniz ve bir kullanıcının yüzdelik oranı 40 diyelim siz formulu verilere uygulayarak 100:500x40 işlemi ile kullanıcının gelirini hesaplayabilirsiniz. dedim ya en basiti diye kod bilmesenizde bunu normal bir exel tablosundan yaparsınız. size tavsiyem yazarlarınızı seçerek alın yani her geleni almayın böylelikle hem hesaplamanız karışmaz hem de yazarlarınızla daha yakından ilgililenebilirsiniz.

bir diğer kullanıcı puanlama eklentisi de user points bu eklenti ile yine aynı şekilde kullanıcıları aktiflik oranlarına göre puanlama yapabiliyorsunuz aynı zamanda bu eklenti puanlara göre rol atama işlemide yapabiliyor. bu eklentiye benzer bir eklentide user stats bu eklenti şurada tartışılmış.

admin block eklentisi yeni eklenen ama yayınlanmamış yazıları kolayca görebilmenizi sağlıyor. tabi bunun için içerik türleri yönetiminden blog türünün yayınla seçimini kaldırmalısınız böylelikle bir kullanıcı yazı eklediğinde siz veya içerik yönetim hakkı olan bir editör bunu görüp düzenle seçeneği ile yayına alabilceke aynı yol ile ana sayfada yayınlanıp yayınlanmayacağını belirleyebilirsiniz.

Views kullanımını da mutlaka öğrenin. bu eklenti sayesinde en basitinden bildirgeçteki uzaylılar'a benzer modül hazırlıyabilirsiniz.

kullanıcılara e-posta gönderebileceğiniz mass contact ve özel mesajlaşma sunabileceğiniz privatemsg eklentisini de bir deneyin bu eklenti burada tartışılmış.

içeriğin puanlanabileceği ya da tuttum gibi özelliklerin yapılabileceği eklentiler de mevcut bunlardan ilki Flag bu eklenti ile tuttum ya da bu içeriği şikayet et gibi özellikler üretebilirsiniz. bir de Fivestar var. bu eklenti ile de bir çok sitede gördüğünüz puanlama sistemlerine benzer içerik puanlama sistemi oluşturabilirsiniz.

Relevent Content eklentiside en açık dille benzer yazılar işlevi sunuyor.

istatistikleriniz için gelişmiş seçenekler sunan Statistics Advanced Settings eklentisi ile sayfa ziyaretlerinin hesaplamasına netlik kazandırabilirsiniz.

adsense reklamlarını kullanacaksanız AdSense eklentisini tavsiye ederim. doğrudan kodu yapıştırmak yerine bu eklenti ile çok daha spesifik ayarlamalar için bu eklenti ile çalışabilirsiniz. ayrıca bu eklenti sanırım google'un şuan izin vermediği Revenue sharing sistemini de destekliyor. bu sistemle kullanıcıların adsense hesaplarına reklam gelirlerini paylaştırabiliyorsunuz. bu eklenti önemli.

baştada dediğim gibi drupalı öğrenip aşina olmalısınız ayrıca eklentileride araştırın drupal.org'u kullanın. ingilizcenin yeterli değilse google translate ile çevirebilirsiniz. aklınızdaki fikre uygun eklenti araştırın, kod biliyorsanız eklenti yazmayı öğrenin. ben bu tür bir site hazırladım dosyaları hala saklı eğer bunların hiç birini yapamam diyorsanız veritabanı ile birlikte dosyaları size gönderebilirim ama unutmayın ki drupala aşina olabilmek için kurulumu kendiniz yapmanız çok daha mantıklı ilerde oluşacak teknik sorunlarla boğuşmamak için bu yönetim sisteminii öğrenmeli ve eklentileri kendiniz kurmalısınız. ben ikisinide yapamam derseniz pilli networke yazı gönderin. mis gibi, ohhhh. rahat rahat istediğiniz her konuda yazabilirsiniz. ben şahsen öyle yapmayı tercih ediyorum ve size de öneriiyorum. işe koyulacak arkadaşlara şimdiden başarılar dilerim.

Bu yazı uykusuz kutup ayisi tarafından bildirgec.org adresli sitede yayımlanmak üzere yazılmıştır. Kaynak gösterilmeksizin kopyalanamaz.

Pilli Projeleri: Pilli.com: Kolektif Bağımsız İçerik | Sosyomat.com: Arkadaşını Etiketle | Put.io: Online Cloud Storage

HTML5'te Semantikler

uykusuz kutup ayisi — Sun, 01 Mar 2009 08:59:00 GMT

Bir öngörüde bulunacağım. Siz ve ben bu dünyadan göçtükten çok sonra bile HTML halen kullanılıyor olacak. Sırf bizim çağımızda arşivlenen milyarlarca sayfa değil, yaşayan ve nefes alan bir varlık olarak hayatını sürdürecek. Çok fazla gayret, enerji ve yatırım web'in araçlarına, protokollerine ve platformlarına harcandı.

Bizim buradaki sorumluluğumuzu düşünmeyi bir kenara bırakalım. Geçmişteki hatalar sebebiyle, uygarlığımızın yıllar boyunca birbirleri ile iletişim kurmak için kullanacakları önemli bir aracı geliştirmeye kendimizi adadık. Bu yüzden umursamadan ya da gerçekten umursayarak bu durumu kafamıza taktığımızda, HTML'yi iyileştirmek için, bugün verdiğimiz kararların sonuçlarının ne kadar ileriye dönük olacağını anlamamız gerekiyor.

W3C'nin HTML'nin yeni nesli için inanılmaz çaba harcadığı HTML 5, özellikle son bir iki yıldır dikkatleri üzerine çekmeye başladı. Bu gerçekten çok büyük bir proje ve sadece HTML'nin yapısını kavramakla kalmıyor, bunun yanısıra sözdizimsel analiz modelleri, hata işleme modelleri, DOM, kaynak alım modelleri, medya içeriği, 2B çizim, veri şablonlama, güvenlik modelleri, sayfa yükleme modelleri, istemci taraflı veri depolama ve çok daha fazlasını içeriyor.

Ayrıca Lachian Hunt'ın HTML 5 Ön İncelemesi yazısında da kavradığı gibi HTML'nin yapısında, kodunda ve semantiklerinde de değişiklikler yapılıyor.

Biz bu yazı için HTML'nin semantiklerini ele alacağız. Bu benim birkaç yıldır ilgilendiğim bir konu ve bunun HTML'nin geleceği için hayati önem taşıdığına inanıyorum.

BBC'nin geçtiğimiz günlerde yaptığı bir açıklamaya göre kurum, abbr tasarım şablonu'na yönelik olan kullanılabilirlik ve erişilebilirlik endişeleri nedeniyle, program listelerinden hCalendar mikrobiçimini kullanmayı bırakacak. Buradan çıkarmamız gereken ders, geçen zaman içerisinde HTML'nin amacından çok daha ötesine geçtiğimiz ve HTML'nin semantik olanaklarını zorladımız olmalıdır. Özetle daha zengin semantik belgeler oluşturabilmek için kullanabileceğimiz kodları tükettik. Eğer HTML'nin halihazırda bulunan yapılarını zeki bir şekilde kullanmaya devam edersek, daha fazla problem gün yüzüne çıkacaktır. Ancak HTML ne yazık ki semantik bir kodlama dili olmaktan çok uzaktadır, semantikleri sabittir ve geliştirilebilir değildir.

Bu sadece basit bir teori problemi değildir. Yüzbinlerce geliştirici class ve id HTML değerlerini daha zengin semantik kod yazmak için kullanmaktadırlar (ayrıca yine aynı geliştiriciler bunları CSS stilleme için birer "çengel" olarak kullanmaktadırlar ancak bu başka bir konu). Neredeyse hiç değişmeden bu geliştiriciler ad hoc (belirli bir amaç için düzenlenmiş, kendi oluşturdukları) sözlükleri kullanmaktadırlar. Kullanılan değerler, halihazırda kullanılan şemalardan alınmaktansa kendileri tarafından geliştirilmiştir. Bu en iyi ihtimalle sahte semantik kodlama olarak isimlendirilebilir.

Web üzerinde kullanılan pek çok sayfa, HTML'nin fakirleşmiş elementlerini ve değerlerini, daha iyi bir yapıya sahip semantikleri belgelerine eklemek için mikrobiçimler kullanmaktadırlar. Bu durumda, class özniteliği için kullanılan değerler kabul görmüş sözlüklerden gelmektedir, bazen ise bu değerler vCard gibi standartlardan esinlenirken, bazen de hReview gibi herhangi oturmuş ve kabul görmüş bir standardı bulunmayan, sadece belirli bir amaca hizmet eden kaynaklardan esinlenmiştir.

Geliştirilebilir Semantikler

Burada çözülmesi gereken çok gerçek bir problem bulunmaktadır. Geliştiricilerin belgelerine daha zengin ve anlamlı semantikler ekleyebilecekleri HTML mekanizmalarına ihtiyacımız bulunmaktadır, sahte semantiklere değil. HTML 5'in üzerine en büyük baskıyı oluşturan konunun bu olduğunu söylemek yalan olmaz.

Ancak bu HTML içeriğinde daha zengin semantik oluşturmak için bir mekanizma geliştirmek kadar kolay bir iş değildir, uygulanabilecek her bir çözümün bazı olumsuz tarafları bulunmaktadır. Belki de bunlardan en önemlisi geriye dönük uyumluluktur. Sunulacak çözüm, günümüzde kullanılan yüz milyonlarca aygıtı kullanılamayacak hale getirmemelidir ki bu aygıtlar, önümüzdeki yıllarda da kullanılmaya devam edecektir. Geriye dönük uyumluluğu olmayan hiçbir çözüm, geliştiriciler tarafından okurlarını kaybetmek korkusuyla geniş bir şekilde kabul görmeyecektir, aksine kısa bir süre içerisinde yok olacaktır.

Sunulacak olan çözüm ayrıca ileriye dönük olmalıdır. Burada gelecek yıllarda piyasaya sürülecek aygıtlarla uyumlu olması gerektiğinden bahsetmiyorum, bu tarayıcı geliştiricilerinin sorunudur. Burada anlatmak istediğim şey, sonucun geliştirilebilir olmasıdır. Günümüzde geliştireceğimiz herhangi bir çözümün varolan ve olası tüm sorunları çözmesini beklememiz doğru olmaz. Geliştirilebilir ve geleceğin ihtiyaçlarına yardımcı olacak bir çözüm sunabiliriz.

Bu iki kısıtlama birbirini takip etmektedir ve büyük bir zorluk oluşturmaktadır. Ancak konu iki durum arasında on yıl bulunan bir kodlama dili olduğunda ve bu kodun önemi iletişim için bir global platform çatısı altında birleşmişse, karşı karşıya olduğumuz bu zorluğun aşılması gerekmektedir.

Peki HTML 5 bu sorunu nasıl ele alıyor? HTML 5 üzerinde bir dizi yeni element bulunuyor. Bunlardan bazıları benim "yapısal" olarak adlandırdığım section, nav, aside, header ve footer elementleridir. dialog elementi bir tür içerik (content) elementidir ve blockquote'ye benzemektedir. Bunun yanısıra bazı veri elementleri de bulunmaktadır. Örneğin meter (metre) elementi "bilinen bir aralık içerisinde sayısal bir ölçümü ya da kısmi bir değeri temsil eder; örneğin disk kullanımı gibi" ve time" elementi bir tarihi ya da zamanı temsil eder.

Her ne kadar bu elementler kullanışlı olabilirken ve şimdilik ilgileri üzerine çekmişken, yukarıda bahsettiğimiz, özellikle geriye dönük ve ileriye yönelik problemleri çözebilecek kapasitede midir?

Gelin her bir kısıtlamayı ele alalım.

Geriye Dönük Uyumluluk

Peki section gibi bu yeni elementleri halihazırda kullandığımız tarayıcılar nasıl ele alıyorlar? Aslında Safari, Opera, Mozilla ve hatta IE7 bile aşağıdaki şekilde kodlanmış bir sayfayı işleyeceklerdir.

<h1>Üst seviye Başlık</h1>
<section>
<h1>İkinci seviye başlık</h1>
<p>Bu section elementi içerisinde bir metin.</p>
<section>
<h1>Üçüncü seviye başlık</h1>
</section>
</section>

Mükemmel bir başlangıç gibi görünüyor. Ancak CSS ile örneğin section elementini aşağıdaki şekilde stillemeye kalktığımızda:

section: {color: red}

...yukarıda bahsettiğimiz tarayıcıların pek çoğu stillemeyi doğru bir şekilde yapacaktır, ancak IE7 (ve muhtemelen IE6) bunu doğru şekilde uygulamayacaktır.

O zaman burada ciddi bir geriye dönük uyumluluk sorunu ile karşı karşıyayız. Günümüzde kullanılan tarayıcıların ortalama %75'i Internet Explorer sürümlerini oluşturuyor. Internet Explorer'ın yarı ömrünü göz önüne aldığımızda, önümüzdeki birkaç yıl boyunca bile kullanıcıların pek çoğunun IE6 ve IE7 kullanacağını öngörebiliriz.

Eğer HTML 5 bu yeni elementlerle gelirse, geliştiricilerin bu elementleri sitelerine entegre etmelerindeki olasılık nedir? Özellikle ziyaretçilerinin %75'inin bu kodlarla işlenmiş siteleri düzgün bir şekilde göremeyeceklerini göz önüne aldığımızda geliştiricilerin bu kodları kullanmalarındaki olasılık iyice düşmektedir.

Ne yazık ki class özniteliğini section elementleriniz üzerinde kullanarak bu sorunu gidermeyi düşünüyorsanız, bu yöntem de IE üzerinde çalışmayacaktır. Burada belki de bu sorunu çözebilecek bir yöntem geliştirilebilir ancak geliştirilmedikçe bu durum önemli bir sorun teşkil etmeye devam edecektir.

Gelin ikinci kısıtlamamız olan ileriye yönelik uyumluluk durumunu ele alalım.

İleriye Yönelik Uyumluluk
Burada bir soru ile başlayacağız: "bu yeni elementleri neden icat ediyoruz?" Bu soruya verilebilecek cevap "HTML'nin semantik zenginlikten yoksun olduğu ve bu yeni elementleri ekleyerek HTML'nin semantik zenginliğini arttırmış oluruz - bu da kötü bir şey değil, değil mi?" olacaktır.

Bu elementleri ekleyerek, HTML'nin daha iyi semantik yeteneklere sahip olmasına yönelik bir sorunu ele alıyoruz, ancak daha dar bir alan içerisinde. Ne kadar yeni elemente sırtımızı dayarsak dayayalım, HTML'ye ekleyeceğimiz daha iyi semantikleri göz önünde bulundurmaya devam edeceğiz. Bunun sonucunda da ne kadar yeni element kullanırsak kullanalım, halen sorunu çözmemiş olacağız. HTML sözlüğüne özgün terimler eklememiz gerekmiyor. Burada gereken şey, belgelere, gerektiğinde semantik zenginlik katabilecek bir mekanizma eklememiz gerekiyor. Teknik açıdan bu, HTML'yi geliştirilebilir yapmamız gerektiği anlamına geliyor. HTML 5, geliştirilebilirlik için hiçbir mekanizma sunmamaktadır.

HTML 5 bunun yerine geçerli tarayıcıların büyük bir çoğunluğunu gözden çıkaran bir özellik getiriyor ve ilgili dile hiçbir şekilde yeni semantik zenginlik katabilmemizi sağlamıyor.

Bu yeni elementlere yönelik birkaç soru halen geçerliliğini koruyor. Bu yeni elementlerin adları nereden geliyor? Yeni bir navigasyon elementi olması gerektiğine ve bunun adının "nav" olması gerektiğine nasıl karar verildi? Neden aynı terim sayfa genelinde, site genelinde ve siteler genelinde kullanılmakta?

Neden Docbook gibi halihazırda kullanılan bir sözlük kullanılmasın? Docbook, bir belge yapı sözlüğü olup HTML 5'ten çok daha zengin ve yayımlama uzmanları tarafından yıllardır kullanılıyor. Aslında bu Docbook yanlısı bir tartışma değil. Burada belirtmek istediğim şey, HTML'ye semantik zenginlik kazandırmak proje bazında bireysel çabalarla gerçekleştiriliyor ve 30 yıldan daha uzun zaman önce temelleri atılan açılımlardan en ufak bir miktarda bile esinlenilmiyor (GML üzerindeki ilk çalışmalar 1970lere dayanıyor).

Çözüme Yönelik Düşünceler
Günümüzde bu sorunları gidermeye yönelik çabalara dair eleştirilerimizi sıraladıktan sonra, bu problemi çözmek için bir önerim var mı? En azından bir tane olmalı.

Eğer HTML'ye yeni elementler eklemek olanaklar dahilinde olmasaydı, ya da en azından bu tartışma dahilinde olmasaydı, HTML'nin üzerine konsantre olabileceği bir diğer mantıksal alan öznitelikler olacaktır. Hepsi bir yana neredeyse 10 yıla yakın bir süredir, HTML'nin semantiklerini geliştirmek için class ve id özniteliklerini kullanıyoruz. Bu yüzden eğer bu problemi çözmek için öznitelikleri kullanacaksak, yeni öznitelikler geliştirmemiz gerekiyor. Bunun nasıl çalışacağını anlatmaya geçmeden önce, HTML 5'in yeni elementleri için gereksinimlerimizin bu öznitelikler için de geçerli olduğunu söylemek yerinde olur. En önemlisi, HTML'ye yeni öznitelikler eklemek geriye dönük uyumlu olacak mıdır? Eğer olacaksa HTML'de semantik geliştirilebilirlik için çalışır bir mekanizma sunacak mıdır?

Gelin yeni bir öznitelik icat edelim. Bunu ben "yapi" olarak isimlendireceğim ancak burada kullanacağımız ismin önemi yoktur. Bunu şu şekilde kullanabiliriz.

<div yapi="header">

Bunu tarayıcılarımızın nasıl algılayacağına bir bakalım.

Elbette bütün tarayıcılarımız bu elementi CSS kullanarak stillendirecektir.

div {color: red}

Peki buna ne dersiniz?

div[yapi] {font-weight: bold}

Aslında neredeyse tüm tarayıcılar, IE7 de dahil, yapi özniteliğine sahip div elementini doğru şekilde stilleyecektir, hatta yapi özniteliği olmasa bile ilgili stilleme kullanılabilecektir. Ne yazık ki IE6 bu alanda başarısız olacaktır. Ama yine de biz bu özniteliği HTML'de kullanabilir ve en azından tüm tarayıcıları onu tanıyabilmesini sağlayabiliriz. Hatta HTML'mizi stillemek için tüm modern tarayıcılar tarafından desteklenen CSS kullanabiliriz. Eğer eski tarayıcılar için de bir hile kullanmamız gerekiyorsa, stilleme için ilgili elemente class özniteliği için bir değer atayabiliriz. Bunu şu an üzerinde çalışılan HTML 5 çözümü ile kıyaslayın. Daha önce de söylediğim gibi HTML 5 üzerindeki çalışmalar, yeni elementler eklenmesi yönünde ilerliyor ancak bu elementler Internet Explorer 6 ya da 7'de stillenemeyecektir. Bu sebeple benim önerimin çok daha geriye dönük uyumlu olduğunu göreceksiniz.

Öznitelikler Üzerinden Geliştirilebilirlik

Yeni elementlerin yerine HTML 5 bir dizi yeni öznitelik içermelidir. Bu özniteliklerin her biri bir semantik kategorisine ya da türüne referans içerecektir. Örneğin HTML, yapısal semantikler, sözbilimsel semantikler, rol semantikleri (XHTML'den alınmıştır) ve diğer semantik kategorilerini ve sınıflarını içermektedir.

Bu yeni öznitelikler daha sonra tıpkı class özniteliğinin kullanıldığı gibi kullanılabilirler. Elementin doğasını tanımlamak için element semantiğine eklenebilir ya da element hakkında metaverisi dahil etmek için kullanılabilir.

Bu XHTML'nin role özniteliğinden farklı değildir, ancak tüm element semantikleri için tek bir öznitelik "sepeti" kullanmaktansa bir element için farklı semantik tiplerini tanımlayabilmemiz ve ardından onları ayırabilmemiz gerekir.

Örneğin, XHTML role özniteliği aşağıdaki şekilde çalışır:

<ul role="navigasyon siteharitasi">
<li href="indirmeler">Downloads</li>
<li href="belgeler">Belgeler</li>
<li href="haberler">Haberler</li>
</ul>

role özniteliğinin değerleri öntanımlı sözlükten ya da özel olarak oluşturulacak bir başka sözlükten alınmış ve boşluklarla ayrılmış kelimelerden oluşur.

Neden role özniteliğini olduğu gibi kullanmıyoruz? Çünkü role teriminin uygun düşmeyeceği başka semantik tipleri de bulunmaktadır. Örneğin:

<p hitabet="ironi">Mükemmel bir kişidir.</p>
"hitabet, semantiklerin teorik tipini güzel bir şekilde örneklemektedir ve bu yöntemle bir belgenin sözbilimsel kısmı kodlanabilir hale gelecektir. Bu elementin "ironi" rolünü oynayamayacağı apacak ortada. Bunun yerine elementin içeriği ironiktir.

Diğer bir örnek daha. HTML'nin insan tarafından okunabilir bir değerin makine tarafından okunabilir biçimini oluşturmak konusunda zayıf kaldığı apaçık ortada. Bu daha önce bahsettiğimiz ve BBC'nin hCalendar mikrobiçimi ile olan probleminin kökeninde yatan durumdur. <span role="2009-05-01">Önümüzdeki yıl İşçi Bayramı>/span<" bir anlam ifade etmezken <span equivalent="2009-05-01">Önümüzdeki yıl İşçi Bayramı>/span< daha anlamlı olacaktır.

Yine burada da "equivelant" ya da bir benzeri terim kullanmak bir sorun teşkil etmeyecektir. Burada dikkat çekilmesi önemli olan şey, class özniteliğinde ya da role özniteliğinde olduğu gibi kullanmasının ve adaptasyonunun kolay olmadığıdır. Düzgün bir şekilde geliştirilebilir, geriye dönük uyumlu ve gerçek anlamda esneklik sunan bir çözüm için yukarıda anlattıklarımın incelenmesi gerekir.

Bu bölümü "Çözüme Yönelik Düşünceler" olarak isimlendirdim çünkü gerçekten çalışır bir çözüm üretmek için çok büyük bir miktarda çalışma ve hazırlık gerekiyor. Cevabı açık soruları aşağıda listeledim.

Kaç tane özgün semantik öznitelik bulunmalı? Bu kategoriler geliştirilebilir olmalı mı? Evetse nasıl?
Sözlükler nasıl belirleniyor?
Geliştiricilerin class değerlerini diledikleri gibi şekillendirebildikleri gibi dilediğimiz terimleri kendimiz seçebilecek miyiz? Yoksa kullanılabilecek terimler önceden mi belirlenecek? Ya da bir tür profil kullanarak kullanılabilecek değerleri geliştirmek (ve mümkünse de paylaşmak) için bir mekanizma mı oluşturulacak?
İki sözlük arasında çıkmazda kalırsak, örneğin iki farklı sözlük arasında birbirine benzer terimler gibi, bu durum nasıl çözülecek?
İsim aralıklandırma için bir tür forma ihtiyacımız var mı ya da buna yönelik bir mekanizma halihazırda mevcut mu?

Bu soruları cevaplandırmak için acele etmektense, üzerlerine düşünmek ve hep beraber tartışmak için soruları yanıtsız bırakıyorum. HTML 5'in sonuçları ve kararların veriliş süreci çok çetrefilli olduğundan bunlara yönelik son kararı verecek olan kişilerin dil bilimi, semantikler, semiotikler ve benzer alanlarda uzman olan kişiler olması gerektiğini düşünüyorum.

Umarım "yeni elementler oluşturmanın", HTML'nin semantik kapasitesini yükseltmeye yönelik sorunun çözümü olmadığını anlatabilmişimdir.

Gelin bu kararları çabucak vermeyelim. Zaten torunlarımıza iklim değişikliği gibi büyük bir sorunla mücadele etmek zorunda bırakacak bir hata yaptık. gelin en azından onlara bırakabileceğimiz en iyi HTML'yi bırakalım.

İllüstrasyon: Kevin Cornell
Kaynak: A List Apart

Bu yazı uykusuz kutup ayisi tarafından bildirgec.org adresli sitede yayımlanmak üzere yazılmıştır. Kaynak gösterilmeksizin kopyalanamaz.

Pilli Projeleri: Pilli.com: Kolektif Bağımsız İçerik | Sosyomat.com: Arkadaşını Etiketle | Put.io: Online Cloud Storage

Kürt Açılımının İçeriği Ne Olmalı?

uykusuz kutup ayisi — Sat, 10 Oct 2009 06:33:00 GMT

İşte benim kürt açılımım:

1. Öncelikle toprak reformu yapılmalı. Ağalık ve aşiret sistemi kaldırılmalı, toprak işleyenler arasında eşitce paylaştırılmalı, suça karışan ve suç örgütü gibi çalışan aşiretlerin kökü kazınmalıdır.

2. Eğitim reformu yapılmalı. Köy ensitüleri tarzı okullar açılmalı. Kürtçe derslerin aksine oradaki insanlara, çocuklara Türkçe öğretilmeli ve onlarında batıdaki seviyeye gelmeleri sağlanmalı. Ayrıca köy enstitüleri gibi bu okullar tarım, hayvancılık gibi uygulamalı meslek dersleri vermeli. Yani o okullardan çıkacak çocuklar hayata her türlü hazır olmalı. Türkçemizi çok güzel konuşmalı.

3. Doğu ve güneydoğudaki kadınlarımızın çoğu Türkçe bilmemekte. Hepsine Türkçe öğretilmeli iletişim sorunu ortadan kaldırılmalı. Ayrıca kadınlara biçki,dikiş,hayvancılık,tarım gibi kurslar verilmeli ve kadınlar sosyalleşmeli.

4. Erkekler toprak reformu yapıldıktan sonra kendi toprağını işleyecektir mutlaka. Ama toprağı olmayan insanlarda istihdam edilmelidir. Gençler iş aramak için batıya gelmeden kendi topraklarında iş bulabilmelidir.

5. Türkiye'de devlet ihalelerine giren yerli ve yabancı firmalara Doğu ve Güneydoğuda yatırım yapma şartı koyulmalıdır. Böylece o bölgeler yatırımcılarına kavuşacaktır.

Şimdilik aklıma gelenler bunlar. Önerilerinizi bekliyorum.

Bu yazı uykusuz kutup ayisi tarafından bildirgec.org adresli sitede yayımlanmak üzere yazılmıştır. Kaynak gösterilmeksizin kopyalanamaz.

Pilli Projeleri: Pilli.com: Kolektif Bağımsız İçerik | Sosyomat.com: Arkadaşını Etiketle | Put.io: Online Cloud Storage