3. boyut | bildirgec.org

Derinliği algılamıyorsun, olduğunu kabul ediyorsun. Algılama işlemini aslında göz değil beyin yapıyor. Göz sadece görüntüyü beyine aktarıyor.

Bir objeye baktığımız vakit gözümüzün gördüğünü değil beynimizin yaratmış olduğu objeyi görürüz. Yani gördüğümüzü varsaydığımız görüntü beynimizin yarattığı görüntüdür.

Zaten halüsinasyon denilen olayın açıklaması bundan kaynaklanıyor.

Sorunun cevabı yukarıda anlattığım şekildedir. Kamera ve fotoğraf makinelerini göz olarak var sayarasak cisimlerin derinliğinin olduğu programlanmadığı sürece bu tarz aygıtlar derinliği fark edemez.

aslında tek göz ve beyin derinliği tek başına o kadar da iyi algılayamıyor. gözler, yani iki göz birden algılayabiliyor. tek gözümüz açıkken beynimiz sadece renk ve kontrast farklarından yararlanarak, cisimleri ayırt ediyor, görülen resmi algılanan kısımlara ayırıyor ve mantıksal olarak az da olsa derinlik algısı geliştiriyor. ama iki göz söz konusu olunca beynimiz gözlerden gelen görüntülerdeki ufak sapmalardan yararlanarak derinlik algısını somutlaştırıyor, aynı zamanda cisimlerin ayırt edilmesine de yardımcı oluyor bu durum. dolayısı ile tek kameralı bir sistemde derinlik algısını sağlamak için yapay zeka gerekirken, çift kameralı sistemde görece daha basit bir programlama ile derinlik algısı sağlanabilir. cisimlerin ayırt edilebilmesi için, yine, karmaşık sistemler gerekli. ama bu iki karmaşık işi birlikte yürüten beyin (biraz da birlikte yürütüyor olmasının avantajını kullanarak) ikisi konusunda da çok ustaca işler beceriyor.

bu soruyu şunun için sormuştum, şu an kayıt yapan kameralara birde gps ,ivme ve yükseklik konumlarını da içeren bilgiler eklemiş olsak...daha sonra bu video görüntüleri içinde hareket etmemizin olanağı olur mu ? sanal gerçekliğin bilgisayar tarafından değilde gerçek görüntülerden faydalanılarak oluşturulması bunun için sadece gerçek 3 boyutu nasıl algılarız diye sordum...verdiğiniz bilgiler için sağolun...

pek yapılmayacak bir şey değil. nasıl bir sistem kullanılıyor bilmiyorum ama üç boyutlu cisimlerin bilgisayar ortamına modelleme olarak aktarılması için kullanılan 3d tarayıcılar var. büyük ihtimalle aynı aletin kamera versiyonu ile söylediğine benzer bir şey yapılır.

ne kadar biliyoruz ki?

Sizlere bir futbol maçından çoğumuzun yaşadığı bir örneği aktarayım. Bu konuya açıklık getirecektir.

Çoğu zaman kaleye doğru çekilen bir şut sanki kalenin içerisine doğru gidiyormuş gibi algılanır. Tam " Goooolll " diye bağırmak üzereyken gol olmadığını gören pek çok insan tanırım.

Bunu sebebi görüntünün 3 boyutlu olmamasına rağmen beynin görüntüyü 3 boyutlu olarak yorumlamasıdır.

Ayrıca bildiğim kadarıyla çift gözle görmenin tek gözle görmeye göre tek farkı " görüş açısı " nın fazla olmasıdır. Tabi ki yanlış biliyor olabilirim. Bu durumda özür dilerim.

üç boyut algısını sağlayan birinci faktör çift göze sahip olmamızdır. "şaşı bak şaşır"larda oluşan üç boyut yanılsamasını düşünün.. tek gözlü biri şaşı bakabilir mi? ya da daha basit bir deneye alalım sizi, iki gözünüz de açıkken ve bir gözünüz kapalı iken sağ ve sol elinizin işaret parmak uçlarını birbirine değdirmeyi deneyin. herkeste mükemmel sonuç elde etmesi zorunlu bir deney değil. tek gözünüzle baktığınızda hangi parmağın daha ileride hangisinin daha geride olduğunu net olarak algılayamadığınızdan parmak uçlarınızı birbirine değdirmekte zorlanabilirsiniz, iki gözünüzle aynı şeyi denediğinizde ise gayet kolaydır.

ha gol örneğine gelecek olursak.. iki gözün derinlik algısı yaratmasını sağlayan şey ikisinin -çok küçük de olsa- farklılıklar içeren resimler yakalaması. yakındaki nesneler için iki gözün algıladığı farklılıklar oldukça yüksek iken, stadyumda izlenen bir maç için oldukça düşüktür(zaten televizyonda izliyorsanız tek bir resim gördüğünüzden derinlik algısı söz konusu değil). şayet birbirinden yeterince uzak gözlerimiz olsaydı, daha uzak nesnelerin derinliği hakkında daha hassas bir algımız olurdu. dolayısı ile boşuna "gol!" diye sevinmezdik.

son olarak(bunu eğlenceli bir deney olsun diye söylüyorum), eğer şaşı bak şaşırlara şaşı bakmayı becerebiliyorsanız şöyle bir şey deneyebilirsiniz: fotoğraf makinenizi elinize alın ve sabit nesnelerin bulunduğu bir karenin fotoğrafını çekin, daha sonra, kamerayı bir miktar sağa ya da sola oynatarak yeni bir fotoğraf çekin. bu iki fotoğraf küçük farklılıklar içerir. ikisini yanyana koyun ve iki resim gözünüzde birleşene kadar şaşı bakın. resimlerin içerisinde bir derinlik algısı oluşacaktır. ha görüntüde bir şeyler ters gidiyorsa resimlerin sırasını değiştirmeyi deneyin. aman dikkat şaşı bakıcam diye gözlerinizi yormayın.

ers'ye katılıyorum, şöyleki; İnsanlardaki iki gözün aynı anda hazırladığı veriler sayesinde derinlik ve mesafe algısı oluşabilmekte. Buna "3 boyutlu görme" (stereovision) denilir. Kameralardaki tek göz ile sadece derinliğin belirli bir katına odaklanılır. Digital görüntü kaydeden teknolojilerle beraber, yazılımlar sayesinde artık sıradan bir fotoğraf makinesinde, birden fazla odak ölçümü yapmak mümkün. Yani objektifimizden, çok yakın yada çok uzak cisimleri -ayrı ayrıda olsa- odaklamasını isteyebiliyoruz. Teoride, objektif ne kadar hızlı odaklama yaparda, veriler uygun bir yazılımın (3B algılama) süzgecinden geçirilirse, tek gözle de, o kadar etkili bir 3B algılama yapılabilir gibi geliyor.