Tam o sırada, başka bir pillinetwork sitesi olan sinepil.org'da: "Karpuz Kabuğundan Gemiler Yapmak"


HDD
HDD

Düşük Seviye Biçimlendirme (Low Level Format, LLF) sabit diski fabrika ayarlarına döndürmeye yarayan bir işlemdir. Genel veya ürüne özel yazılımlarla uygulanabilen bu işlem genellikle bad sector, dosya alanını genişletme ve disk üzerindeki verilerin (piyasada bulunan programlarla) geri dönüşümünü engellemek amacıya kullanılır.

LLF hangi durumlarda fayda sağlamaktadır.

  • disk üzerinde bad sector meydana geldiğinde kullanılabilir. (düşme ve çarpma sonucu oluşan fiziksel hataların düzeltilmesi mümkün olmamakla beraber, nasıl oluştuğuna dair bir fikrimin olmadığı bir bad sectör sorununu ortadan kaldırdı. daha önceden gözüken ve sık sık mavi ekran hatası verdiren bu bozuk sektör artık gözükmüyor.)
  • disk alanını tekrar ilk günkü haline getirmek amacıyla kullanılabilir. ( 160 gb kapasitesi olan diskim LLF işleminden önce 151 gb gözüküyordu. llf sonucu tekrar 159 ları görebildim. Ayrıca bunu denediğim iki ayrı pc de disk alanının bir kaç gb da olsa genişlediğini açıkça gördüm.)
  • Disk üzerindeki verileri geri dönüşümü olmayacak şekilde silmek amacıyla kullanılabilir. ( llf işlemi ile alt satırlarda detayını görebileceğiniz gibi diski manyetik olarak biçimlendirir ve her sektörü tek tek sıfırlar. bu işlem sonrasında verilerin geri getirilebilmesi çok zordur. en azından piyasada bulunan programlarla denediğimizde hiç bir şekilde geri getirebileceğimiz bir dosyaya ulaşamadık.)

ne gibi riskler taşıyor?
internet üzerinde araştırma yaptığımızda, bu işlemin hdd üzerinde geri döndürülemeyecek riskler taşıdığına dair onlarca kaynak bulabilirsiniz. bu riskleri aşağıda kendi yorumumla birlikte açıklamaya çalıştım.

  • bazı bad sektörlerde işlem yarıda kesilebilir ve hdd bir daha kullanılamaz. (bu durumla ilgili kesin bir bilgi vermek istemiyorum ama bad sektör bulunan iki ayrı makinede bu işlemi denedim ve sorunlar tamamen ortadan kalktı. belki bu durum fiziksel bir bad sektörün bulunduğu hard diskte soruna yol açabilir ama zaten böyle bir diskin üzerinde son bir şans olarak kullanılabilir)
  • işlem sırasında elektrik kesintisi olursa hdd bir daha kullanılamaz. (ilginçtir ki ilk llf işlemimde iki kez üst üste elektrik kesintisi yaşadım. fakat elektrikler yeniden geldiğinde işlemi tekrar baştan başlattım ve sorunsuz olarak bitirdim.)
  • llf işlemini zorunlu olmadıkça sık sık yapmayın. diskin manyetik alanını dolayısıyla hdd nizi kullanılamaz hale getirebilirsiniz. (araştırmalarımda bu uyarıya sıkça rastladım. mantık olarak doğru gözükebilir ama 1 yıl içinde kendi makinem üzerinde 20 den fazla llf işlemi gerçekleştirmeme rağmen henüz bir sorunla karşılaşmadım.)

İşlem ne kadar sürüyor?
genel bir yazılım olan ve windows üzerinden çalıştırılabilen hddguru low level format aracı ile bu işlem 160 gb disk için 24 saat sürdü. Fakat hdd üreticisinin sitesinden indirdiğim boot edilebilir llf aracı ile 160 gb için 2 saatte, 80 gb sata disk için 50 dakikada işlem tamamlandı.

Dikkat edilmesi gereken noktalar

  • Bu işlem tek bir partition için kullanılamıyor ve diskin tamamını tüm partitionlar (c, d, vb.) dahil olmak üzere siliyor. Bu nedenle disk üzerindeki yedeklerinizi almayı unutmayın.
  • işlem sonrasında disk fabrika ayarlarına döndüğünden yeniden diski bölümlendirmeli ve (fat32 - ntfs) biçimlendirmelisiniz. bu biçimlendirme işlemini mümkünse "yavaş biçimlendirme" olarak uygulayınız.

LLF için gerekli yazılımlar

Maxtor, Hitachi, Seagate, Samsung, Toshiba, Fujitsu, IBM, Quantum, Western Digital sata/ide diskleri destekleyen ve windows üzerinden çalışan aracı burada bulabilirsiniz.

Samsung için boot cd ES-TOOL

not: bu yazıda anlatılan biçimlendirme yöntemini deneyip denememek sizin özgür iradenize kalmıştır. oluşabilecek zararlardan yazar ynfkr ve bildirgec.org sorumlu tutulamaz.


  • ynfkr
  • 12 yorum var
  • 06 Mayıs 2008 19:31

Yorumlar

şöyle söyleyeyim, low level format attığınızda disk üzerindeki bad sektörler işaretlenerek kullanılmaması sağlanır. bu sayede bad sektörler düzelmiş gibi olur. sonuçta çok zamanlar hayat kurtarıcı olabilir.
bad sektörün hdd ye herhangi bir zararı olmadığını da ekleyeyim ;)

llf işlemini zorunlu olmadıkça sık sık yapmayın. diskin manyetik alanını dolayısıyla hdd nizi kullanılamaz hale getirebilirsiniz

Zati HDD ler veri depolama için manyetik alan kullanır. Buradaki kasıt büyük ihitmal verilerin geri dönüşümü olmaması manasında (fat tablosu vs olmaz, disk tamami ile RAW olur).

Ne yaptığını bilmeyen kişiler için taviye edilmeyen bir yöntemdir. Zati makalede de yazıldığı gibi uzun süren işlem. Ve de her ne olursa olsun, ilk tercih kullandığınız HDD nin üretici firmasının kendi sunduğu yazılımı kullanın. Sonra çok başınız ağırır.

ne yaptığını bilmeyen biri olarak bende şiddetle "ne yaptığınızı bilmiyorsanız uzak durun" derim. zira benim gibi işin uzamasına sinirlenip işlemi yarıda bırakırsanız 160GB hdd'nizi dekor olarak kullanmaktan başka çareniz kalmaz.

Ben bir kaç kez bu işlemi cia bilgilerime ulaşamasın diye bir boot cd si ile denemiştim. Sabrım tükendiğinde yapmaktan vazgeçip format atmıştım...

@tkinali
Sana önerim, sigara içiyorsan kültablası olarak dekore edebilirsin. Böylece daha kullanışlı olur :)

Yaklaşık 2 gün önce böyle bir makale yazma kararı almıştım ama araya bayram girdi çamur girdi youtube kapandı kıl yün derken ynfkr yazmış eline sağlık. Anladığım kadarıyla deneyimlerinden yola çıkarak yazmışsın. Ek olarak biraz da ben bilgi katayım:

Low Level Format Türkçe olarak "Düşük Seviye Biçimlendirme" demektir. DSB sabit diskteki problemlerin çözümlenmesi için oldukça sıkı bir yöntemdir. Nam-ı Diğer "Doğru biçimlendirme operasyonu" da denir. Tabii herkes günümüzde Türkçeyi unutmak üzereyken biz yinede Low Level Format demeye devam edelim. Veriler diskte fiziksel olarak depo edilir. Siz LLF işlemine başladığınız anda HDD nin sırtından aşağı kaynar sular dökülür, afallar şaşırır. Yuvasına çomak sokulmuş karınca gibi ne yapacağını şaşırır açıkcası. Bütün işlemler durdurulur ve boşaltılır. LLF Bir nevi fabrika ayarlarıdır. Diskin üzerinde ki plakalarda bulunan her bir hücre tamamiyle sıfırlanır. Buna Fat, Ntfs ve bilimum bölüm bilgileride dahildir (partition). Normal formatta ise sadece bu partitionlarda ki verilerin fiziksel adresleri silinir. Yani dosyalar tamamıyla kesinlikle silinmez. Adresleri silindiği için görünmez ve kullanılmaz olurlar. %80 oranında geri getirilebilir. Yani okadar komiktir ki 20GB lık bir diskten yaklaşık 65 GB veri çıkarttığımı bilirim. Tabii büyük bir kısmı çöp oluyor orası ayrı :)

LLF oldukça risklidir. Bir hdd yi aslında kapasitesi dışında da kullanabilirsiniz. Yani aldığınız disk, sector, cylindir durumlarına göre 160GB ise bunu kafanın yazabileceği en son noktaya kadar yazmasını zorlayarak 180-190 GB da kullanabilirsiniz. Nasıl zamanında Nero ile 74DK lık cd ye 80 küsür dakika yazıyorsak HDD lerde de bu şekilde kullanılabilir. Tabii bununda riskleri var. Verilerin tekrar okunamaması veya yazılamaması gibi.. LLF formatta da bu noktaya deyinmemin sebebi, eğer diskinize uygun bir LLF format programıyla bu işlemi yapmazsanız, diskinizin kapasitesini de bozabilirsiniz. Buda kurtardım derken dönülmez akşamın ufkunda bir bardak soğuk su içmenize neden olabilir :)

Velhasıl kerim, LLF dediğimiz meret, elinize zımpara spatula ve benzeri bilimimum sökücü aşındırıcı şeylerle diskin temizlenmesi demek diyebiliriz. Ve yine mantık çerçevesinde bakarsanız göreceksiniz ki bu bile tekrarlandığında zararlı olabilir. LLF format tamamen sanal bir uygulama olmasına ragmen disk üzerinde fiziksel olarak işlem yaptırır.

Ve son bir kişisel not:

3-5 gb kaybeder bad sector den kurtulurum zannetmeyin. Bad sector büyür, yayılır. Yok oldu zannedersiniz ama yine geri gelir. Eğer cidden veri kayıpları yaşamak istemiyorsanız bireysel kullanıcı olarak diskinizdeki dosyaları sık sık yedekleyin.

Kurumsallara ise söyleyeceğim şeyse, Sık sık yedekleyin, böyle bir sorunla karşılaşırsanız da yeni bir disk alın.. Eğer bir şeyleri koruyacaksanız firma olarak maliyetten kaçmak sadece problemlerin büyümesine sebep olur. Hani derlerya, Harcayacaksın ki gelsin.. Firma verilerini depolamak için tam 6 farklı disk, günlük backup yapıyorum :) daha önce dediğimi kendim yaptım ve maliyetten kaçtım sonra baktım ki 400 müşterinin 16 günlük veri kaybı bana nerdeyse milyarlara sebep olacaktı.. ufacık bir bad sector yüzünden milyarlar mı? yoksa sadece 100~200$ mı ne dersniz ?

"tentena" ne demek istediğini tam anlayamadım.

"llf" ile bir yıl önce mavi ekran sorununa çözüm bulmak amacıyla yaptığım araştırmalar sonucunda tanışmıştım. bu işlem benim sorunlarımı çözdü fakat uygulama öncesi gerçek bir kullanıcı deneyimine rastlayamadığım için sıkıntı çekmiştim. çünkü bir çok forum ve makalede deneyimlerden ziyade daha çok riskler ön plana çıkarılmıştı. işte bu nedenle bu yazıda aynı uyarıları vermek yerine işin içine kendi deneyimlerimi katarak ufak bir rehber hazırlamak istedim. eksiklerim ve hatalarım olabilir, bu benim ilk bildirim anlayışla karşılayacağınızı umuyorum. fayda sağlaması dileği ile.

@badursun

Normal formatta ise sadece bu partitionlarda ki verilerin fiziksel adresleri silinir. Yani dosyalar tamamıyla kesinlikle silinmez. Adresleri silindiği için görünmez ve kullanılmaz olurlar

Aslında yüzeysel olarak değinecektim fakat daha özet bir yazı olması amacıyla vazgeçtim. eklediğin için çok teşekkür ederim.

yine diskin kapasitesini arttırabileceğimizi söylemişsin ve bunu farklı bir şekilde yaşadım. sık sık format atan birisiyim. tam nedenini bilmiyorum fakat 160 gb lık diskim bir süre sonra 151 gb gözükmeye başlamıştı. bu durumu sık sık yapılan format işlemine bağlıyorum. llf uygulamasından sonra tekrardan 159 gb kapasitesini yakaladım. belki diskin kapasitesini aşamadım ama sanırım gerçek kapasitesine ulaşmayı başardım.

Verilerin silinmesi için bazı programlar öneriliyor. Nitelik olarak "shredder" da denen bu tür programlarla yapılan silme işlemlerine hiç bir şekilde tekrar ulaşılamıyormuş (recovery yazılımları vs..). Bu doğru mudur? Doğruysa en ideal ücretsiz yazılım hangisidir?

Öncelikle @tkinali arkadaşın bahsettiği 20GB 'lık diskden 65GB data kurtarma bence biraz abartılı olmuş. Bir dosya diskden silindiğinde dosyayı oluşturuan ilgili disk blokları "tekrar yazılabilir" olarak işaretlenir. Eğer diske yeni yazılan başka bir dosyanın bir parçası bu bloklara denk gelir ise eski dosyayı oluşturmanın (herkesçe) bilinen bir yolu yoktur.

"shredding" ayrı bir konu ve ynfkr arkadaşın yazdığı yazı ile pek ilgili değil. Çoğu teknolojinin en az 3-4 yıl gerisinden gittiğimizi unutmamanızı tavsiye ederim. Bugün yeni öğrendiğimiz yöntemler ve uygulamalar belirli bir süreçin sonunda bize ulaşanlardır.

Neyse, Bad Sector 'ler değişik yazılımlar kullanılarak işaretlenebilir ve yazma & okuma işlemleri için göz ardı edilebilir. Bunun herhangi bir riski yoktur.

Eğer donanımsal bir bozulma var ise (okuma kafası çarpması, kimyasal bozulma, manyetik alan kaybı v.s.) bunu yazılımla halletmek mümkün değildir.

Low-level-format işlemi ile disk geometrisi tekrar oluşturulabilir ancak mevcut mimarinin dışında bir yapı oluşturmak risklidir. Disk üzerindeki HBA (hardware block address) ve LBA (Logical Block Address) çevrimi sırasında sorun yaşanabilir ve disk içerisinde çalışan "firmware" (sayısal işlem yeteneği bulunan küçük yazılımlar, diskin işletim sistemi olarak düşünebilirsiniz) bu durumda tutarlılığını yitirebilir.

Bu arada Türkçe tabiki bizim öz dilimiz ancak bilimsel ve teknik alanda bir araştırma yapacaksanız malesef İngilizce ön planda oluyor. HBA (Hardware Block Address) 'i Donanımsal Block Adresi olarak çevirmem çoğunluğa birşey ifade edebilir ancak bu konu hakkında detaylı araştırma yapıp daha teknik dökümanlara baş vurduğunuzda iligili çevrimi (zorunlu olarak) siz yapmak durumunda kalacaksınız.

Selamlar...

Bazı konularda deneyimlerimi belirteceğim.

1-Eskiden Format komutunu /U parametresi ile kullanınca diskteki her veriyi sıfırlıyor ve Unformat yapmak imkansız hale geliyordu.

2- Birgün eve geldiğimde 3-4 yıllık harddiskin içinden kafa çarpma sesleri gibi sesler geldiğini ve bilgisayarımın açmadığını gördüm.O zamanlar (80386) BIOS içinde Harddisk Low Level Format kısmına girdim ve oradan Harddiski formatladım.Sanki her bir track'ı oyarcasına dınk dınk sesler çıkarta çıkarta işlemi bitirdi ve o harddiski ben 2.5 sene daha kullandıktan sonra başkasına sattım , o ne kadar kullandı bilmiyorum :)

dostum bence bu işi biraz abartmışsın fantezisini yapmışsın

llf işlemini zorunlu olmadıkça sık sık yapmayın. diskin manyetik alanını dolayısıyla hdd nizi kullanılamaz hale getirebilirsiniz. (araştırmalarımda bu uyarıya sıkça rastladım. mantık olarak doğru gözükebilir ama 1 yıl içinde kendi makinem üzerinde 20 den fazla llf işlemi gerçekleştirmeme rağmen henüz bir sorunla karşılaşmadım.)
:))))

geçen senede bir arkadaşımda tik olmuştu haftada 1-2 format atıyordu. c sürücusüne ayda 1 de tüm harddisklere (canım sıkıldı hadi bi format atam bakem bismillah.. gibi :))

: ) dostum fantezi değil nedeni var. tam açıklamadım sende haklısın ama hayat hikayesi gibi olmasın diye kısa tuttum. ; )

bende disk çok. çok derken 6 tane. hepsi tek bilgisayarda takılı değil, farklı kullanım alanları var ama hepsini tek tek kullandıktan sonra yedeğe ayırdım. şimdi disklerimden ikisinde bad sector var. birisi ilk diskimdi ve onun sorunu çözüldü. sadece o değil başka bir disk içinde sorun çözüldü ama bu son kullandığım disk bir türlü ayar tutmadı. :) Şimdi kullanırken bir anda mavi ekranlar, kilitlenmeler başlyor. Format atıp yeniden windows kuruyorum fakat yine aynı oluyor. ama llf yaptıktan sonra windows kurunca 2-3 hafta bilemedin 1 ay beni idare ediyor. llf işlemi 50 dakika sürüyor. Windows içinde imajım var. 4 dakikada onu sayarsak 1 saat işlem yapıyorum ama 3 hafta kullanıyorum. o sık sık yapılan llf işleminin amacı işte buydu. diğer disklerinde hepsi dolu uğraşmaya üşeniyorum açıkçası.

umarım olay anlaşılmıştır.

üye olunpillinetwork sitelerine yorum ekleyebilmek ve daha fazlası için, üye olun ya da giriş yapın.

Bu yazıyı rapor et. Kural dışı içeriğe rastladığınızda editörlerimize rapor ederek müdahale edilmesini sağlayabilirsiniz. (Hangi durumlarda rapor edebilirim?)
bildirgec.org bölümleri
pillinetwork hesabınızla giriş yapın.

pilli ilan

son yorumlar

pilli ilan

Tutulanlar Banner

bildirgecinfo

bildirgec.org içeriği kullanıcıları tarafından üretilen kolektif bir blogdur.