Çoğumuz düşünmek için beynimizi kullanırız fakat bu süreç içerisinde bu organımızı etkileyen bir çok etken su yüzüne çıkar. Mesela duygularımız, çevre, gürültü, iş-güç, eğitimsizlik, önyargılar, doğru bildiğimiz yanlışlar vs... aklınıza gelebilecek her türlü sorun... Öyle bir şey olsa ki kararlarımızı alırken bunlardan etkilenmesek ve doğru kararlar verebilsek deriz.

Benzer bir durum iş hayatımız için de geçerlidir. Bazen öyle bir sorumluluk altında olabiliriz ki bir çok insanın boğazından geçecek lokmanın sorumluluğunu taşır onları mağdur etmemek için hata yapmamak zorunda olabiliriz. Veya asker, avukat, mühendis gibi işimiz gereği ağır sorumluluk taşıyor olabiliriz... Yapacağımız tek bir hata belkide kurduğumuz fildişi kulelerin yıkılmasına bile sebebiyet verebilir.

O nedenle düşünmek önemli bir iştir. Bunu ciddiye almamız gerekir.

Batıyı ele alalım. Karanlık bir çağ yaşadıktan sonra uzun bir süre toparlanmak için zaman ve kaynak harcadılar. Coğrafi keşiflere çıktılar. Yeni yerler keşfettiler. Bilimi ön plana çıkardılar ve bugünkü teknolojik, sanayisel ve askeri üstünlüğe eriştiler. Bununla da sınırlı kalmadılar. Uzaya çıktılar, insanoğlunun şemasını, haritasını çıkardılar, hava durumunu daha az yanılır biçimde tahmin etmeye başladılar...

Bunları, onları övmek veya üstün oldukları yanları sıralamak için söylemiyorum. Onlar, düşünmeyi görselleştirerek karşılarına çıkan sorunları daha kolay çözmenin yollarını bulmuşlar. Bu konuda bir çok yol olduğu kuşkusuz ama benim tespit ettiklerim arasında bir tanesi var ki öğrenmesi ve uygulaması hem çok kolay hem de herhangi bir aşırı çaba gerektirmiyor.

Algoritma!

Ülkemizde algoritma akademik düzeyde kullanılıyor ama sokağa kadar inebilmiş değil. Batıda ise okullarda bile okutulduğuna eminim... Daha çok bilgisayar programcılarının kullandığı algoritmalar aslında düşüncenin değişik bir biçimde anlatılmasını sağlayan araçlardan birisi ve daha çok sorun çözme odaklı olarak kullanılıyor.

Bilgisayar programcılarının tarifine göre algoritma "Bizi çözüme adım adım yaklaştıran yönteme algoritma denir." diyorlar. Doğru, kendi yaşamınızı düşünün, gün içerisinde bir çok sorunla karşılaşıyorsunuz ve çözüm getirmek için çaba harcıyorsunuz. Harcadığınız bu çabanın her bir safhası aslında algoritmik açıdan bir adımdan ibaret.

Bununla birlikte Algoritma sözcüğü İranlı matematikçi Ebu Cafer Muhammet bin Musa El-Harizmi'nin (M.Ö. 825) adından alınmıştır. Belirli tipte bir problemin çözümünde kullanılan yöntem olarak tarif edilebilir. Bir algoritma sonlu sayıda adımdan oluşur. Kullanılan her işlemin kesin tarifi olmalıdır. Algoritmaların etkinliği, karmaşıklıkları önemli konulardır.

Algoritmalar görsel ifade edilirler. Bir çok algoritmik şekil vardır, bununla ilgili bir çok yazılım geliştirilmiştir. MS Visio, ConceptDraw, SmartDraw gibi bir çok yazılım, yazılım piyasasında mevcut.

Biz öncelikle şekilleri tanıyarak işe başlayalım.

Başlamak

Bu şekil sayesinde algoritmayı nereden okumaya başlayacağımızı anlarız. Böylece algoritmanın herhangi bir yerinden değil başlaması gerektiği yerden itibaren yapılacakları bilmiş oluruz. Bazı algoritmalar vardır ki şekil itibariyle bize ters gelebilir. Bu şekil bize nereden işe başlayacağımızı hatırlatır.

Yön okları

Bu şekil tek bir yöne gidişi simgeler ve algoritmadaki bütün şekillerle olan bağlantıyı sağlar. Gidiş her zaman yuvarlaktan üçgene doğru olmak durumundadır.

Soru Sormak

Bu şeklin içine sadece bir tane soru cümlesi yazarsınız ve yanıt sayısını da 2 ile sınırlarsınız. yani soruyu öyle bir şekilde sormalısınız ki yanıtı ya evet ya da hayır olmalıdır.

İşlem Yapmak

Bu şeklin içine yapılacak işlemler yazılır. Böylece yapılacak olan işlemler bir küme halinde görülür ve sadece o işlemlerin yapılacağı anlaşılır.

Bitirmek

Bu şekil ise algoritmamızın nerede biteceğini simgeler. Algoritma tasarlarken amaç hep bu şekle ulaşmak üzerine kurulabilir.

Algoritma nasıl yapılır?

1. İşe öncelikle çözecek bir sorun bulmakla başlayın. Bu çok büyük bir sorun da olabilir çok basit bir sorun da olabilir bu noktada sorunun büyüklüğünün hiç bir önemi yok.
2. Çözmek istediğiniz sorunu daha küçük parçalara ayırın.
3. Ayrıştırdığınız bu parçalardan en büyük olanı ile işe başlayın ve bu sorunu çözmek için bir soru sorun.
4. Sorunuzun yanıtının doğru olması durumda yapılacak işlemleri bir kutucuğa yazın, yanıtın yanlış olması durumunda yapılacak olanları başka bir kutucuğa yazın.

Bununla ilgili bir örnek yapalım.

Diyelim ki bir evimiz var ve ısınmak için doğalgaz sobası kurmak istiyoruz. Bununla ilgili olarak göz önünde bulundurmamız gereken bir kaç ayrıntı varm mesela, evimize çekilmiş bir doğalgaz hattı var mı? Evde doğalgaz kullanan cihazlar var mı? Evimizin içinde bir doğalgaz tesisatı varsa bu doğalgaz sobası için uygun olarak mı projelendirlmiş? Gibi soruları çoğaltmak mümkün... Biz işe en temel olandan başlamak durumundayız. Algoritmamızın en basit anlamda şu şekilde olması gerekir;