Facebook çılgınları bu yazı size facebook hakkında biraz daha bilgi verecektir umarım. Umarım çünkü Facebooku anlatabilmek için ansiklopedi yazmak gerekir diye düşünüyorum.
Bu yazıyı yazıyorum çünkü bende Facebook daki yerimi almış bulunmaktayım. Facebook Şubat 2004 yılında kurulmuş ve şu anda dünyanın büyük sosyal paylaşım ağı tipinde internet uygulamalarından biridir. Kurucusu Mark Zuckerberg (23) olan bu site, Harward ünv. öğrencilerinin katılabildiği bir iletişim ağı olarak kurulmuştur. 11 Eylül 2006da dünyaya açılan sitenin ilk adresi thefacebook.comdur. Daha sonradan 200.000$ karşılığında facebook.com adını satın alıp iletişimi buradan devam ettirmeye devam etmiştir. 13 milyondan fazla üyeye sahip bu sitede Türkiye olarak kayıtlı (30 Ekim 2007 itibari ile) 708.987 kişi bulunmaktadır.
Site hakkında ulaştığım istatistiki veriler ve kaynağı şöyledir; TechCrunch'a göre; A.B.D.'deki üniversitelerdeki öğrencilerin %85'inin facebook'da bir hesabı bulunmakta ve bunların %60'ı her gün bağlanmaktadır. %85 her hafta, %93 her ay bağlananlar arasındadır. Facebook sözcüsü Chris Hughes ise kullanıcıların her gün ortalama 19 dakika facebook'da vakit geçirdiğini söylemektedir.(vikipedi) Facebooka günde 8.5 milyon civarında resim eklenmekte olduğu ve sitede yüklü resim sayısına göre A.B.D. nin 1 numaralısı olduğu ve Flickr dan daha fazla resme sahip olduğuda başka bir araştırma sonucudur. Site Temmuz 2007 istatistiklerine göre 34 milyon üyeyle en yaygın ve geniş üyeye sahip site ünvanını almıştır. Eylül 2006dan Eylül 2007 ye kadar en çok ziyaret edilen siteler listesinde 60. sıradan 7. sıraya yükselmiştir. Araştrımacılar patronlarıda unutmamış ve Avustralyalı SurfControl şirketinin yaptığı araştırma sonucunda, Facebook profilini sıkı takip eden çalışanların, ekonomiye yılda 4 milyar dolarlık bir zarar verdikleri ortaya çıkmıştır!
Site kullanıcılara ücretsiz olarak hizmet vermekte olup gelişiminine destek olacak bütün fikirlere açıktırlar ve karşılığını vermektedirler. Gelirlerini sponsorlardan ve reklamlardan karşılamakta olan sitenin haftalık reklam gelirinin Nisan 2006da 1,5 milyon dolar civarında olduğu söylenmektedir. Firma sahiplerinin açıklamalarına göre firmanın iç değerinin 8 milyar dolar olduğu ve 2015 yılında proje gelirlerinin 1milyar dolar olacağı bildirilmiştir. 24 Ekim 2007 tarihinde microsoft %1,6 lık hisse için 240 milyon dolar vererek satın almıştır. Buradan yola çıkarak firmanın toplam değerini bulmaya kalkarsak 15 milyar dolar gibi bir rakam çıkmaktadır ki 3 yılda aldıkları mesafe daha rahat görülmektedir. Biraz iştahınız kabardı biliyorum ama siz böyle bir işe girmeyin derim çünkü sitenin kurucusunun Yahudi bir aileden geliyor olması, site hakkında bir takım komplo teorileri üremesine yol açabilir. Site hakkında önümüzdeki günlerde teorisyenlerden bu tür söylemler duyarsanız şaşırmayın.
Gelelim sitenin işlevlerine. Sitede The Wall, Photos, Gifts, Marketplace, Pokes, Status, Events, Video, Applications, Groups seçenekleri bulunmaktadır. Bunların ne işe yaradıkları konusunda vikipedide yazan açıklamarı olduğu gibi aşağıda veriyorum.
The Wall
The Wall (duvar) kullanıcıların sayfalarında arkadaşları tarafından mesaj atılmasını sağlayan bir özelliğidir. Bir kişinin duvarı profilini görebilen herkese açıktır ve diğer kullanıcıların buraya gönderdikleri mesajlar News Feed bilgi akışında da sunulmaktadır. Bir çok kullanıcı arkadaşlarına kısa ve geçici mesajlar bırakmaktadır. Daha gizli mesajlar ise Messages kısmında verilmektedir; bu da kullanıcının gelenler kutusuna gitmektedir.
Temmuz 2007 itibariyle; facebook duvarlara dosya ekleme izni de vermiştir, daha öncesindeyse sadece yazı yazılabiliyordu.
Photos Photos (fotoğraflar) eklentisi ile facebook kullanıcıları aralarında resimlerini, kendilerini de üzerinde işaretleyerek sunabilmektedir. Bazı gizlilik sorunları nedeniyle de facebook resimlerin gösterilmeleri üzerine limitasyon özellikleri koymuştur. Ağustos 2007 itibariyle; facebook'da 1.7 milyar resim bulunmaktadır, bu da kişi başı 44 resime eşittir.
Gifts Gifts (hediyeler) Şubat 2007 tarihinde facebook'un yaptığı bir eklentidir. Kullanıcılar birbirlerine küçük ikonlardan oluşan hediyeler gönderebilmektedir. Bu ikonlar Apple tasarımcısı Susan Kare tarafından tasarlanmaktadır, ve kullanıcılar bu hediyeleri gizli ya da açıkca vermektedir. Her kullanıcı eğer ki hediye kutusunu profilinde göstermek isterse burada belirir. Kullanıcılar hesaplarının açılmasıyla bir hediye verme hakkına sahiptir; bundan sonraki hediyeler için 1 dolar ödemektedir. Hediyelerin %50'si sevgililer gününde verilmektedir.
Bunun yanı sıra; Zachary Allia tarafından geliştirilen "Free Gifts" (ücretsiz hediyeler) programı da ücretsiz olarak hediye verilmesini de sağlar.
Marketplace Mayıs 2007 itibariyle; Facebook Marketplace programıyla; satılık eşyalar, kiralık/satılık ev, işler ve diğerleri olmak üzere bir market ortamı yaratmış ve burada kullanıcıların birbirleriyle alış veriş yapmasını sağlamıştır. Bu hizmetleri ücretsizdir.
Pokes Pokes (dürtmeler) programı da bir kullanıcının diğer bir kullanıcıyı dürterek diyalog kurmasını sağlamaktadır. Bazen bu merhaba manasına gelmek olsa da, buna benzer programlar da mevcuttur. X Me ve SuperPoke gibi eklentiler de dürtme işlemini değişik varyasyonlarda yapılmasını sağlamaktadır.
Status Status (statü) ise kullanıcının o anda ne yaptığını anlatmaktadır. "(Kullanıcı ismi) is..." şeklinde kullanılan statü işlevi, profil isminin altında bulunmaktadır.
Events Events (olaylar) eklentisi ise; kullanıcıların arkadaşlarını belli buluşma, parti ve toplantılara çağırması için kullanılmaktadır.
Video Facebook'un video eklentisi ise; kullanıcıların birbirlerine YouTube ve benzeri sitelerdeki videoları göndermelerinin yanı sıra; özel mesajlar da dahil olmak üzere video kamerasıyla görüntü kaydederek bunu mesaj olarak göndermesini sağlamıştır.
Applications 24 Mayıs 2007 itibariyle; facebook kullanıcıların Applications (uygulamalar) yaratmasına olanak sağlamıştır. 11 Ekim 2007 itibariyle facebook'da 5500 üzerinde uygulama mevcuttur.
Vikipedinin atladığı yada daha sonradan eklenmiş bir özellik olan Gruops işlevide grub oluşturup o konuya ilgisi olanları bir çatı altında toplayıp bir platform oluşturma işine yarıyor.
Facebook ücretsiz olduğu kadar kişilerin bilgilerini diğer üyelere altın tepsi olarak sunmaktadır. Bu yüzden gizliliğinizi ön planda tutmanızı önermekten başka diyebileceğimiz birşey yok. Daha sonradan iş başvurularında karşınıza ""vaay mykonos fatihi" gibi bir cümleyle karşılaşabilirsiniz. Bir söylentiye göre bir şirket çalışanını facebookta şirketi kötüleyen bir yazı yazdığı için kovmuştur. Bir diğerine göre ise Harward yönetimi okul içersinde içki içen öğrencileri facebooktan bulup cezalandırmıştır. Ne yapmalı derseniz arkadaşlarınızı eklerken özellikle tanımadığınız kişileri eklerken kısıtlı profil görüntüleme izni vermenizdir. Diğer bir dikkat etmeniz gereken ise application adı verilen vampirli, kurtadamlı, zombili uygulamalardır. Bunlar dışardan eklenen uygulamalar olup yukarıda da belirtildiği gibi 11 Ekim 2007 itibari ile 5500 üzerinde application mevcuttur. Yani dememiz o ki profilinize eklediğini her uygulama ile bilgilerinizi daha çok halka açmış oluyorsunuz. "Bir ısırıp çıkacağım abi" derken bilgilerinizin iş dünyasının kurtları tarafından yenmesine izin vermeyin derim.
Benim facebooka giriş amacım eski okul arkadaşlarımı bulmak idi. 3-5 tane buldum bile. :)) Umarım bu yazıyla facebooku daha iyi anlamışsınızdır.
