Günlük yaşamımızda insan seslerini bozan veya karıştıran birçok durumla karşı karşıya geliriz, ama çoğu zaman söylenenleri sorunsuzca anlayabiliriz. Bunun nedeni, beynimizin kayıp ses parçalarını otomatik olarak yapıştırmasıdır, bu olgu “işitsel restorasyon” olarak adlandırılır. O kadar etkilidir ki bazı durumlarda kayıp seslerin gerçekten orada olmadıklarına inanmak zordur.
Bu olgunun güzel bir örneğini Makio Kashino’nun geçtiğimiz yıl yayımlanan çalışması göstermektedir. Kashino önce “Do you understand what I’m trying to say?” cümlesini kaydetmiş daha sonra da cümlenin içinden belirli kısımları kesip yerine sessiz parçalar koymuş. Bu durum cümleyi sanal olarak anlamsız hale getirmiştir. Fakat bu boşlukları sessiz parçalar yerine yüksek bir parazit sesi ile doldurduğunda cümlelerin mucizevi bir şekilde anlaşılır hale geldiğini keşfetmiş. (Acoustic Science and Technology, vol 27)
Kashino, duyduğumuz seslerin gerçek seslerin birebir kopyası olmadığını belirtiyor ve beynin boşlukları gelen bilgiye göre doldurduğunu söylüyor. Kashino’nun ses dosyalarını bu adresten dinleyebilirsiniz.
Başka bir güzel örnek ise beynin bozulmuş sine-wave speech diye adlandırılan sinyalleri algılama yeteneği, ki bence bu örnek dosyalara mutlaka göz atın çok şaşırtıcı bir deney. Sine-wave speech sesleri ilk duyulduğunda ıslık veya kuş sesine benzer anlamsız ve yabancı sesler olarak algılanıyor. Fakat eğer aynı cümlenin normal konuşma şeklini dinler sonra tekrar sine-wave formatına dönerseniz bir anda işitsel algınız değişiyor ve cümleyi anlıyorsunuz. Kendiniz deneyin, ilk dinlediğiniz örnekteki sesin içinde kelimeler olduğunu bile anlayamazken, normal versiyonu dinledikten sonra bütün cümleyi algılayacaksınız.
www.lifesci.sussex.ac.uk/home/Chris_Darwin/SWS
UK Medical Research Council, Cognition and Brain Sciences Unit in Cambridge’den Matt Davis bu durumu beynin konuşma ile aktive olan bağlantıları olmasına dayandırıyor. Bu bağlantılar konuşulan bir dil tespit edilene kadar aktive olmuyorlar. Sine-wave speech bu bağlantıları aktive edebilecek kadar kuvvetli değil, fakat orjinal cümleyi duyduğunuzda bu seslerin konuşma olduğunu biliyorsunuz ve bu bağlantılar aktive oluyor yani sine-wave cümle duyulabilir hale geliyor.
