memetik 4: mim örnekleri | bildirgec.org

ajdar anık: kanald'de yayınlanan popstar yarışmasında, adaylar arasında izledik kendisini. performansıyla haberlere, köşe yazarlarına konu oldu, ağızdan ağıza ünü yayıldı, arkadaş grupları arasında taklitleri yapıldı. silik bir haber öncesi yarışma programı olan popstar'ı prime time'a taşıyan öğelerden biri kendisi. sayesinde tüm türkiye yarışmadan haberdar oldu.

dansı, sesi, yorumu, görünümü, konuşmaları nev-i şahsına münhasır. türkiye'den çıkmış en virütik ürünlerden biri..

performansları mp3 formatında ses ve video kayıtları (40mb) olarak bulunabiliyor.

all your base are belong to us (tüm üsleriniz bize ait): bu cümle 1989 yapımı zero wing adlı bir japon oyunundan çıkma. ingilizceye çevirisi kötü, büyük ihtimalle bilinçli bir hareket.. bu cümleyi alıyorlar, yazılı olarak bir foruma, veya bir fotoğraftaki panoya veya müziklerin arasına sıkıştırıyorlar. böylece uzaylıların dünyayı işgal edip gizli mesajlar bıraktığı illüzyonu oluşturuluyor.

internete ilk 1998 yılında sıçrıyor. 2000'in ortalarında something awful adlı dev mim sitesinin forumlarında mesaj aralarında görülüyor. daha sonra "the laziest men on mars" adlı bir grup, tatsuya uemura'nın eseri olan müziklerden parçalar kullanarak "invasion of the gabber robots" adında bir şarkı üretiyor bu mim için. 2001-2002 tarihlerinde müzikle görüntülerin birleştiği pek çok animasyon üretiliyor mimin hayranları tarafından. meşhur metin şu şekilde:

In A.D. 2101
War was beginning.

Captain: What happen ?
Mechanic: Somebody set up us the bomb.

Operator: We get signal.
Captain: What !
Operator: Main screen turn on.
Captain: It's you !!
Cats: How are you gentlemen !!
Cats: All your base are belong to us.
Cats: You are on the way to destruction.
Captain: What you say !!
Cats: You have no chance to survive make your time.
Cats: Ha Ha Ha Ha ....

Captain: Take off every 'Zig'!!
Captain: You know what you doing.
Captain: Move 'Zig'.
Captain: For great justice.

mim'in yaygınlaşmasıyla "all your base are belong to us" cümlesindeki üs kelimesi başka kelimelerle değiştirilip kullanılıyor çeşitli kişiler tarafından.. örneğin; tüm oylarınız bize ait, tüm ruhlarınız bize ait vb..

star trek sürümü ve hikayesi de mevcut..

flash animasyon örneğini buradan bakınabilirsiniz..

wired bu mimin bir japon viral marketing ögesi olduğunu ima etmiş..

yurtdışına sesini duyurmak isteyen genç müzik grupları kendi "ayb" şarkılarını yapıp mp3.com'dan yayabilirler aslında..

atatürk ve 19 mucizesi: bu mim hemen hemen her türk genci tarafından en az 1 kere duyulmuştur. atatürk gibi güçlü bir mimi yardımcı mim olarak kullanması onu güçlü kılıyor. bu mucizeler şu sitede listelenmiş. bu listeye her eklenen madde bu mimi daha da güçlendirecektir. ancak güncelliğini koruması da gerekli, hayatta kalabilmesi için.

bonsai kitten: 2000 yılında bir mit öğrencisi tarafından yaratılmış bir mim bu. kedileri bir şişe içerisine yerleştirerek -tıpkı bonsai ağaçları- gibi minyatür süs eşyası haline getirme hizmetini satan bir firma parodisi. galerisinde örneklere de yer verilmiş.

kısa sürede pek çok tepki topladı tabii ki. bir çok insan bu sitenin yasaklanması konusunda imza topladılar. hayvan hakları savunucuları çileden çıktı. fbi duruma el koydu..

neyse ki sahte..

drilling to hell (cehennemden gelen sesler): yakın geçmişte acemi habercilik nedeniyle maruz kaldığımız bir mim bu. rus bilim adamlarının sibirya'da kazı yaparken birtakım sesler duyduklarını, bu sesleri kaydettiklerini ve seslerin cehennemden gelen acı içindeki insan sesleri olduğunu anladıklarında işi bıraktıklarını sansasyonel bir dille anlatıyor..

özel kanalların da ana haber bültenlerinde yer aldı bu konu. din ve bilim uzmanları konuşturuldu..

özellikle bu sitedeki metni ve yorumları incelediğimizde taşıyıcıların mim'e zaaflarını, bulaşma etkisini ve bulaştırıcıların yardımcı mimlerle nasıl destekleme eğiliminde olduğunu açıkça görebiliyoruz.

tabii doğru düzgün bir araştırma ile seslerin sahte olduğu ortaya çıkarıldı; ancak televizyon kanalları bunu duyurmamayı tercih etti..

goatse.cx: adının "goat sex"ten veya "Guy Opens Ass To Show Everyone" (herkese göstermek için kıçını açan adam) söz öbeğinin baş harflerinden gelmiş olabileceği söyleniyor. goatse.cx sitesine girdiğinizde iki eliyle anüsünü dev gibi açıp kalın bağırsağını gösteren bir kişinin fotoğrafı bulunuyor.. yaramaz internet troll'leri, bu adresi, sağda solda vererek insanları şok etme amacıyla kullanıyorlarmış.

ünü gittikçe yayılıyor, benzer fotoğraflar çektirenler oluyor. parodileri yapılıyor. time dergisi bir kapağında buna gönderme yapıyor.

site sansüre uğramış, ancak yedekleri mevcut. mideniz kaldırabilecekse buyrun mevzu bahis site..

gora: mizahın etkili bir bulaşma stratejisi olduğunu söylemiştik. gora da cem yılmaz etkisiyle kısa sürede herkes tarafından duyuldu. kendi içerisinde virütik ögelerle güçlendirilmiş cem yılmaz tiplemeleri ve espileri ilk fragmanın çıkmasıyla birlikte dilden dile yayıldı. döneminin en çok konuşulan filmi oldu.

cem yılmaz'ın başarısı tabii ki sadece iyi bir komedyen olması değil. kendisi aynı zamanda çok iyi bir mim yaratıcısı. rakipleriyle arasını açmasını sağlayan en büyük etken "bulaşıcı" espirileri.

yaptığı stand-up show'u da bir özel kanalda yayınlatmasıyla mimlerinin yayılma ağını genişleterek doğru zamanda doğru adımı atmıştı.

mahir çağrı: 1999 yılında bir arkadaşının onunla dalga geçmek amacıyla açtığı site ile meşhur olmuş mahir. izmir'li; kadınlara olan ilgisini her fırsatta dile getiriyor, akordeon çalıyor ve gezmeyi seviyor.. ancak ingilizcesi çok kötü ve derdini komik cümlelerle anlatıyor. sitesine koyduğu fotoğrafları ve bugün slogan haline gelen bozuk ingilizcesiyle dilden dile aktarılıp meşhur oluyor, hem de henüz blogosfer diye birşey yokken..

meşhur sözlerinden biri "i kiss you". artık sitesi bu sanıyorum.. eski sitesi böyle birşeydi, hatırlayamanlar için..

sitesi en çok ziyaret edilme rekoruyla guinnes rekorlar kitabına geçmiş. forbes onu en çok tanınanlar listesine almış. kendisine bir film de yapacaklarmış. lee firması, çeşitli mahir klonları üretip bir reklam kampanyası yapmış.

dünyanın en başarılı mimlerinden biri..

murphy's law (murphy yasaları): her olumsuz duruma karşı daha önceden koyulmuş bir takım kurallar.. örneğin en ünlüsü; "eğer birşeyin kötü gitme olasılığı varsa, gidecektir".

ilk yasa, 1945 yılında ordu için roketlerin ani hız düşüşünde pilotuna yapacağı yerçekimi kuvveti testlerinin mühendisi bay edward a. murphy tarafından bulunuyor. yaptıkları bir testte sorun çıkıyor ve bay murphy, iş arkadaşı john paul stapp'e "eğer bir adamın hata yapma olasılığı varsa, yapacaktır" cümlesini sarfederek asistanının hatası olduğunu söylüyor.

yanlışlıklar gideriliyor, test başarıyla sonuçlarınıyor. paul stapp basın toplantısında sorulan bir soruya murphy'nin bahsettiğimiz yasasını göz önünde bulundurarak tüm çıkabilecek hataları önceden kaldırdık yanıtını veriyor. böylece yasa ilk defa kullanılmış oluyor.

1952 yılında john sack'in "the butcher" kitabında "Anything That Can Possibly Go Wrong, Does"; 1955 yılnda Lloyd Mallan'in "men, rockets and space rats" kitabında "everything that can possibly go wrong will go wrong" olarak geçiyor..

sonrasi bay murphy'nin eseri değil aslında sanıldığı gibi. bu mim murphy'den askeriyedeki iş arkadaşlarına, oradan başka askerlere, diğer mesleklere yayılıyor ve her meslek grubu kendi yasalarını ekliyor, aynı çatı altına..

bu özetlediğimiz tarihle ilgili detaylı bilgi ve fotoğraflar şu yazı dizisinden edinilebilir.

hatayı haklı çıkarma özelliği, daha önceden aynı hatanın yapılmış olması güvencesi, her duruma uygun varyasyonlarının üretilmiş olması ve bilgisayar teknolojisine uygulanabilecek kadar güncel kalabilmesi mimi güçlü kılan özelliklerinden.

nuri alço revival organization: onlar siyasal ve toplumsal aksatlıklara tepki göstermek için kurulmuş bir örgüt. sitelerinde amaçlarını açıklayıcı bildirileri var. kendilerine sembol olarak 80'lerin ünlü aktörü nuri alço'yu seçmişler. aklınıza gelebilecek heryere nuri alço yazıyorlar/sticker yapıştırıyorlar.

nuri alço sembol olarak doğru bir seçim. gündemden uzak bir ismin kısa süre içerisinde şehrin her yerinde görülür olması insanları araştırmaya itiyor. araştıranlar da bu organizasyon ile karşılaşıyorlar. işleyişte pürüzler olsa da çalışmış görünüyor. seslerini pek çok gazeteden duyurabildikleri gibi, nuri alço'yu da tekrar gündeme getirip yeni roller kapmasını sağladılar.

mim'i daha pürüzsüz hale getirebilmek için stickerlara web adreslerini de eklemek gerekebilirdi, ancak bu da görüşlerine aykırı bir davranış olurdu sanıyorum. (kolay erişilebilir olması ve mime ulaşmak için arama motoru kullanma yetisi gerektirmemesi için..)

"pretty woman" mimi: j. f. lawton tarafından yazılmış, garry marshall tarafından yönetilmiş 1990 yapımı bir film "pretty woman" (özel bir kadın), biliyorsunuz. filmde, fahişe rolündeki ana karakterimiz, müşterileriyle sevişebileceğini ancak (aşk olmadan) öpüşmeyeceğini belirtiyor. bu mimin, filmi ergenlik çağı öncesinde veya gençlik döneminde izleyenlere etki etme gücünün olduğunu görüyoruz.

karakter, yapmak zorunda olduğu fahişelik mesleğini kabul ediyor ancak şartlara yenik düşmeye karşı oluşan tepki, kadınlık onurunun belirtisi olarak bu mimin varolmasına neden oluyor. kişi, isyanını ekstrem koşullar arasında korumaya çalıştığı değerleriyle dışa yansıtıyor. mim'in destek aldığı diğer bir fikir ise farklı olma / sıradan olmama, pes etmeme..

mim'in daha düşük etki seviyelerinde eylem gerçekleştirilse dahi; öpüşmeyi, sevişmekten daha değerli sayma söz konusu olabiliyor.

smiley: 1963 yılında harvey ball tarafından icadediliyor bu sarı benizli.. 70'lerde çeşitli hediyelik eşyalar üzerinde kullanılıyor. 1952'de, amerika'da, bu suratı taşıyan rozetlerin adedinin 50 milyona ulaştığı düşünülüyor.

90'larda acid house dans müzik kültürü bu figürü sahipleniyor. ecstasy'nin simgesi oluyor.

ilerleyen zaman içerisinde vasyasyonları üretiliyor. bilgisayarlarda yer alıyor. metin tabanlı sürümleri oluşuyor.. böylece duyguları en kısa yoldan yansıtma aracı ihtiyacına gerekli çözüm bulunmuş oluyor..

günümüzde resmi yazışmalar dışındaki neredeyse her yazılı dialogda görmek mümkün bir örneğini. pek çok kez denense de kullanım hakları satın alınamamış ve zaman aşımından ötürü umümileşmiş.

star wars kid: benim kişisel favorim.. ilk haberlerini buradan almıştık.

Ghyslain Raza adında, hafif topluca bir delikanlı, kamerasını kurup, bir sopa ile darth maul rolü yapıyor. ancak video kaseti okuldaki bazı arkadaşları tarafından çalınıp internette yayınlanıyor. video'yu bulanlar büyülenip, efektler ekleyip onlarca varyasyonunu üretiyorlar. sonucunda raza beyin ailesi, hırsız çocukların ailesine dava açıyor..

bu mimin salgın halinde yayılmasının nedenlerinden biri blogosferin parlak zamanlarına denk gelmesi.

raza, star wars çocuk adıyla milyonlara ulaşıyor ve bir o derece de yıkılıyor. bunun üzerine bu durumun parçası olan blogcular kendilerini kötü hissedip ortak bir bağış kampanyası yapıyorlar ($4300 toplanıyor) ve raza'ya çeşitli hediyeler alıyorlar.

bir de, raza'ya star wars 3'te rol verilmesi konusunda lucasfilm'e seslenen bir imza kampanyası başlatıyorlar.

orjinal video ve mutatif hallerini kaçırmayın.. (indiremezseniz aynı dosya adlarını p2p programlarda aratınız)

tourist guy: bir turist.. pek çok yere ve olaya aynı pozla montajlıyorlar kendisini. bir sürü farklı sürümü çıktı.

matrix, bagdat (all your base co-meme), superbowl gardrop hatası, simpson'lar gibi..

en son 9/11 vakasında, uçak gökdele yaklaşırken görülüyor. en büyük ilgiyi de bu olayda aldığını söyleyebiliriz.

whassup? (a.k.a. whazzup?): budweiser adında bir amerikan bira firmasının, super bowl (sapık kupa dönemleri; maçların arasına en manyak reklamı verme yarışı yapılır her sene. bu reklamlar özel hazırlanır.) için hazırladığı bir kampanya.. "what's up?" (n'aber? / vatsap okunur) söz öbeğinin "whassuuup?" (vazzaaap/vassaaap okunur, türkçeye çevirmeye çalışsak çok komik olmaz mı.. neeağbeer? belki..) şeklinde kullanılması üzerine kurulu.

bu kampanyanın daha sonraları pek çok parodisi yapıldı, internetin de etkisiyle pek çok kişiye bulaştı. tabii döneminde bu türk download edilebilecek ilginç şeylerin de çok çok az olduğunu düşünecek olursak kaçınılmazdı bu sonuç dergilerin verdiği ücretsiz cd'lerin video bölümlerinde bile bulunuyordu bir ara..

ayrıca filmlerde ve dizilerde göndermeler de yapıldı. örneğin scary movie'de koyu tenli gençlerin telefonda birbirine bu selamlaşma ile bağırdığını hatırlarsınız..

zincir e-postalar: zincir e-postalar minimum efor ile maksimum gürültü yaratan araçlardan biridir. arkadaşlarınıza söylemek/iletmek istediğiniz mesajı yazar, başkalarına iletilmesini istiyorsanız not olarak ekler, adres defterinizden göndermek istediğiniz kişilerin e-posta adreslerini seçer ve yollarsınız. eğer herkes iletme görevini yaparsa gönderilen kişi adedi milyonları bulabilir..

ancak interneti ve vakti değerli olan arkadaşlarınız bu zincire dahil olmamayı tercih edebilirler. yani mimin hedef kitlesi çok boş vakti olanlar ve bu işlere yeni başlayanlar olacaktır büyük ihtimalle.

duruma alışkın olanların dikkatini çekmek için ise sıradan mesajlar çeşitli yardımcı mimlerle desteklenmek zorundadır. bu yardımcı mim bir vaad (bu e-posta 1000 kişiye ulaşırsa bilmemne olacakmış), tehtit (bu e-postayı x adet arkadaşına göndermezsen başına kötü şeyler gelir) veya benzerleri şeklinde olabilir.. yani evrilebilirler, veya kullanıcı hatası nedeniyle mutasyon geçirebilirler..

ilginizi çekiyorsa kağıt üzerindeki zincir posta örneklerini, zincir e-posta örneklerini, bu konudaki diğer araştırmaları okuyabilirsiniz..

zincir e-posta'nın gücünü biz de deneyelim diye düşündüm ama korktum. yapalım derseniz yorumlarınızla fikirlerinizi paylaşınız çok rica edeceğim.

diğer irili ufaklı mimler:
- angry man (kızgın adam)
- dancing baby (dans eden bebek / ally mcbeal'in belası)
- first post (ilk yorum / trafiği yüksek komünlerde (slashdot) bir yazıya ilk yorumu yazabilme çılgınlığı. ekşi sözlük'te de günün ilk başlığını yazma çılgınlığı olarak yaşanıyordu.)
- xiao xiao (dövüşcü çöp adam)
- yatta (çıplak japon dansçılar)
- afgan kızı
- sezyum.com (mim fabrikası)
- türk parasındaki kafa
- the blue star mimi
- ak sakallı dede

memetik yazı dizisine ait diğer yazılar

• "memetik 1: dijital ve analog yaşamda veri"
• "memetik 2: mim ve memetik"
• "memetik 3: mimlerin yayılımı"
• "memetik 4: mim örnekleri"