i̇nternet tasarımcısı olmanın en zor açılarından birisi de, olayı tam olarak anlamayan müşterilerle ilgilenmektir. bu yazıda, müşterilerden duyabileceğiniz ve internet tasarımcılarının işini zorlaştıran cümlelere değineceğiz.
"olukça kısıtlı bir bütçem var, olabildiğince ucuz bir şey istiyorum."
müşteri, sağlamış olduğunuz servise gereken değeri vermiyor ve sizi ucuz görüyor demektir. internet tasarımcıları da bir şekilde para kazanmak ve hayatlarına devam etmek zorundadırlar. eğer projenin bütçesi gerçekten de harcadığınız zamana değemeyecek ise, bu müşteriye yol vermenizi öneririm. nasıl mı?
"beyfendi, benim saatlik ücretim xx-tl. eğer bu ücret karşılığında projeyi yaptırmak istiyorsanız, projenin ayrıntılarını anlatan bir yazı göndermenizi isteyeceğim."
"bunu ben kendim de yapardım ama ..."
bu tip müşteriler genelde profesyoneldir; ancak işin zaman alan kısmını başkalarına yaptırmak isterler. veya amatör bir tasarımcıdır ve kendisini seninle aynı seviyede göstermek istiyordur. buradaki düşünce şudur: "nasılsa ben de senin yaptığın işi yapabilirim, o yüzden fazla ödemem gerekmiyor." hadi canım? niye tasarımı ve servis süreçlerini ben yapıyorum o zaman. böyle projeler düşük bütçeli olmakla kalmaz, sizi de yönlendirmeye çalışırlar. çözüm mü? çok basit. "özür dilerim ama şu an yoğun bakım faaliyetleri ile meşgulüm ve sizin işinize bu dönemde vakit ayırabileceğimi hiç sanmıyorum, teşekkürler".
"biraz sıkıcı ama.. sadece bir 'pizza' yazacak işte."
bu küçük cümle, çok uzun sürede tasarlanacak, paça donu desenli, yanarlı dönerli büyük bir logoya da denk gelebilir. görsel ögelerde abartmaya giderek farklı bir şekil yaratılmasını isterler; ancak tasarımınızın harmonisini bozarlar. daha kendileri ne istediklerinden dolayı, siz de onlara tam anlamıyla yardımcı olamazsınız. bu türdeki müşterilerle dikkatli olmalısınız. tasarım sizin işiniz, eğer tasarım galerinizi gururla gösterecek kadar kendinize güvenmiyorsanız, bu işe girişmek sizin için hüsranla sonuçlanabilir. müşteriye deneyimli olduğunuzu gösterin ve hafiften de nedenlerini açıklayarak yardımcı olun. zaten olayı sıkıcı bulduklarından dolayı, sizin de canınız sıkılabilir haberiniz olsun.
"bu arada, bunu bir de blog temasına çevireceğiz."
genişleyen ve değişen iş tanımı, hiçbir internet tasarımcısının isteyeceği bir şey değildir. eğer baştan böyle bir anlaşmanız yoksa bu tanım genişlemesini canınızı oldukça sıkacaktır. anlaşmadığınız bir şeyi istemenin verdiği rahatsızlık dışında, karşınızdakinin işin teknik alt yapısı hakkında hiçbir bilgisi olmaması da cabası. işiniz için yaptığınız tasarım, kodlama, doğru platform seçme gibi bütün tercihleri de alt üst edebilir. en iyisi mi işin en başından neyi yapacağınızı ve neyi yapmayacağını iyi belirleyin. zaten belirli bir seviyenin üzerinde çalışmalar yapan birisiyeniz sözleşmelerinizde bunu büyük harflerle yazdığınızdan da eminim. ve bu plana da şu sözlerle sadık kalın; "elbette efendim neden olmasın, yeni bir sözleşme daha yapalım, biliyorsunuz ki blog teması hazırlama fiyatım da xx-tl."
"sizin [iletişim, ödeme, iş yapma] methodunuzu kullanmayı gerçekten istemiyorum. hadi onun yerine şu yöntemi uygulayalım."
daha işin başındasınız, oturmuş müşterinize işleri nasıl yaptığınızı anlatıyorsunuz, ancak kendisi sizin yöntemlerinizi beğenmiyor ve herşeyin kendi yöntemleriyle yapılmasını istiyor. küçük şeyleri kabul edin, bu sizin iletişim kurmak ve müşteri ihtiyaçlarını karşılamak konusunda istekli olduğunuzu gösterecektir. ancak fatura keserken sağlamış olduğunuz servislerin karşılıklarının alınmasındaki finansal güvenliğinizden asla taviz vermemenizi öneririm. verilebilecek cevap da örnek olarak şöyle bir şey olabilir: "ne demek istediğinizi anlıyorum ancak benim de bir çok müşteriyi idare ettiğim günlük bir rutinim var. bunu yapma sebebim de işimi etkili ve verimli bir şekilde yürütmek ve projeleri sizin için daha kısa sürede ve iyi bitiriyorum."
"aynen şu [örnek bir site göstererek] siteden istiyorum. çalışması da benzer olacak."
müşteriler, başka firmaların sayfalarını çok sık kopyalanmasını isterler. dikkatli olun, başka firmalara ait telif haklarıyla ve davalarıyla karşı karşıya kalabilirsiniz. bu tür işler, baştan yeni bir tasarım yapmakla, başka bir siteyi aynen koplama arasında gidip gelirler. i̇nternet tasarımcılığına başlandığında çok hoş gelen bir yöntem olsa da kendinizi geliştirdikçe bu tür işlerden uzak durmanız gerekiyor. peki nasıl davranmak gerekiyor? müşterinize, başka bir siteyi kopyalamanın yasal sorunlarından bahsedin. onun yerine, o site ile yarışabilecek kendi fikirlerinizi önerin. ayrıca, bir sitenin farklı olmasıyla kazanacaklarını belirtmeyi unutmayın.
"buna bir iki hafta içinde ihtiyacım var. sen ne kadar sürede yapabilirsin?"
bir çok müşteri, kendilerinin, sizin en önemli önceliğiniz olduğunu düşünürler. eğer yapmakta olduğunuz başka bakım/tasarım işleri varsa, tutamayacağınız son tarihler vermeyin. öyle yaptığınız taktirde uzun dönemde, her ikiniz de kaybedersiniz. komik olan şey ise, bu tür müşteriler, işin kendilerine ait olan kısmını da zamanında getirmezler. ve sizin şirket için internet tasarımı yapmanız dışında, metin, slogan ve reklam hazırlamanızı da isterler. (iç hesaplaşma: bir saniye kardeşim ben reklam ajansı veya endüstriyel reklamcı değilim.) böyle işlerle profesyonelliğinizden taviz vermeyin, sırf bitiş zamanına yetiştirmek için normalde yapmayacağınız şeyler yapmayın. müşterinin gerçekçi davranarak bir bitiş zamanı üzerinde anlaşın. unutmayın, daha anlaşmayı yapmamışken "zaten geç kaldık" demeleri, kendi sorunları, sizin değil...! eğer verdiğiniz zamanlama onlar için uygun değilse başka yerle çalışsınlar.
sixrevisions vasıtasıyla..
müşterilerinizden duyduğunuz, sizi sinir eden başka sözler varsa siz de yazı
