Neden uzay mekiğinde mum yakamazsınız? | bildirgec.org

uzay mekiğinde oksijen bulunmuyorsa o mum yanmaz

peki ben de birşey sorayım, eğer uzayda hava yoksa sürtünme denilen birşey de olmuyor. öyleyse uzaydaki araç sürtünme yoksa nasıl hareket ediyor ve herhangi bir yere iniş yapabiliyor?

belki bildiklerim bile yanlıştır ama birisi açıklarsa çok sevinirim.

uzay mekiklerinde oksijen vardır ama yer çekimi olmadıından ısınan hava yukarı çıkmıycak ve mum etrafındaki oksijeni tüketip, kısa sürede söncektir. Uzay mekikleri sürtünmesiz ortamda etki-tepki prensibine göre hareket eder. Fırlatılan/püskürtülen maddeler her ne olurlarsa olsunlar onlara ters yönde bir ivme saglar (mesela bir topu fırlatınca geriye itiliriz ama bizim kütlemiz çok büyük olduu için bunu hissetmeiz). İnme konusuna gelince, uzaydaki sürtünmesizlik, sadece boşluk için geçerlidir. İndikleri gezegenlerde elbette yüzeyde sürtünme ve yerçekimi (kütlesel çekim) vardır.

yer çekiminin olmadığı bir otamda mum fitilinin ettrafındaki eriyik maddenin akamayacağından, ısınan havanın yükselemeyeceğinden herhalde,galiba,sanırsam.

@sulugoz:

çok teşekkür ettim. fizik hocamız bunu "aslında özel bir gazlar var uzayda. onlardan gücünü alarak hareket ediyor" diyerek cevaplamıştı. yada hayır, cevaplamamıştı, direk başınan savmıştır.

fizikçiniz çok yaratıcıymış :))

saka;

cünki mekige hic binemeyiz. binemicegimize göre mumu yakmakta sadece hayal olarak kalacaktir ... hem binsekte son teknoloji , mumu ne yapcaz diye götürmezdik

dogru yaniti verdimmi :)

uzayda sevişilmiyomuş diye de duymuştum.

uzayda sevişilmiyomuş diye de duymuştum.

gidenlerin neredeyse tamamı erkek de ondandır eki eki ;)

erkekler sevişemiyorlar mı?

@cekirge: coşmuşsun sen

deney bazında diyosan tabii lafım yoq.

biz de uzaydayız ve sevişebiliyoruz... :oD
o zaman cevap: uzayda sevişilebilir... :o) puhohaaa

dünyadan havalanırken, yanımıza ateş almayı unutmuşuzdur :P

uzay'a gittikte mum yakmaya kaldık. pehhhh :)

gezegenlerim kütlesel çekimi, kendi yerçekimleri var :) ondan hareket ediyor araçlar. ayda yürüyebilmesini sağlayan şey bu.

evet mum etraftki oksijeni tüketerek yanar, küçük yann bir mumun üstüne bardak koyarsan oksijen bitince mum sönecektir.

Sadi Turgun'un Bilim Teknik sayfasındaki yazısı

Uzay istasyonlarında bu iki olay da söz konusu değil. Öncelikle, sigara ateşi örneğinde olduğu gibi “içten içe yanma” dediğimiz alevsiz yanmayı düşünelim. Yeryüzünde, ısınan havanın yükselmesi, bu tip ateşlerin soğumasını sağlıyor ve bir çok durumda da ateş, alev almadan kendiliğinden sönüyor. Buna karşın, uzayda ısınan hava ateşin etrafında kaldığı için, ateşin soğuması engelleniyor. Dolayısıyla bu tip ateşlerin daha uzun süre yandığı ve daha hızlı yayıldığı gözlenmiş. Bu nedenle uzay istasyonlarındaki en büyük tehlikelerden biri bu tip yanmalar.
Şimdi de alevli yanma durumunu düşünelim. Örneğin uzay mekiğinde bir mum yakılsa ne olur? Alevi oluşturan sıcak gazlar bulundukları yerde genleştiği için, alev, fitili çevreleyen küresel bir şekil oluşturuyor. İlk bakışta yanmanın devamı için gerekli oksijenin bu kürenin iç bölgelerine ulaşamayacağı ve dolayısıyla ateşin bir süre sonra söneceği düşünülebilir. Ama yapılan deneyler yanmanın uzun süre devam ettiğini gösteriyor (deneylerden birinde mum yarım saatten uzun yakılmış).
Bu durumda oksijen yanmanın gerçekleştiği bölgeye ulaşıyor ama değişik bir mekanizmayla: Yayınım (difüzyon) olarak adlandırdığımız, moleküllerin rasgele hareketleri sonucu oluşan dağılmaya benzer bir hareketle. Havadaki oksijen yayınımla aleve sızıyor ve karbondioksit, su gibi yanma ürünleri de yine aynı yolla alevden uzaklaşıyor. Yeryüzündeki mumdaysa, oksijen alev bölgesine taşınım (konveksiyon) dediğimiz hareketle, hava akımları yoluyla doğrudan ulaşıyordu. Yayınım, taşınımdan daha yavaş işlediği için de uzaydaki ateş daha yavaş yanıyor. Bu nedenle alev daha soğuk. (Fotoğrafta görülen mavi ışık, alevin görece soğukluğunun bir sonucu.)
Ateşin temel ısı kaybetme mekanizması ise ışıma, yani ışık (büyük oranda kızılötesi ışık) yayınlanarak yanma sonucu ortaya çıkan enerji ortamdan uzaklaşıyor. Işıma, yeryüzünde gerçekleşen taşıma yoluyla ısı kaybından daha yavaş işliyor. Kısacası, uzaydaki ateş oksijenle daha yavaş beslendiği için daha yavaş yanıyor ama aynı zamanda daha yavaş ısı kaybediyor. Böylece yanma sürekli devam edebiliyor. Bütün bunlar, vantilatör gibi aletler istasyonda hava akımları yaratıyorsa değişir (astronotların da havalandırmaya ihtiyacı var). Hava akımları, ateşi oksijenle daha çok beslediği için, ateş çok daha şiddetli oluyor. Bu da yangınları daha ciddi bir sorun yapıyor. Astronotların bu durumda ilk işleri bütün vantilatörleri kapatmakmış.
Alevi oluşturan kürenin neden belli bir çapı olduğu ve neden genişlemediğine gelince. Yanmanın gerçekleştiği gaz aslında sürekli genleşiyor ve ortama dağılıyor, ama bunlar ışıma yoluyla ısı kaybedip bir süre sonra yeteri kadar soğuyorlar. Bu aşamadan sonra da artık gözle görünür ışık yayınlamıyorlar. Yani, yanma ürünleri sürekli ortama dağılıyor ama alev olarak adlandırdığımız, görünür ışık saçan bölge her zaman aynı yerde kalıyor.

ciddi bir şekilde cevap verenlere ve bildirgec'e girilen her iletinin altına yılışık bir cümle yazabilecek kadar boş vakti olanlara teşekkür ederim.

@dicky
sevdin mi sövdün mü belli değil :)
neyse yine de eywallah

Difüzyon sayesinde, yavaş bir yanma sağlanacağı çok açık.

ne uzayi lan :) kaciniz ucaga bindi bugune kadar. birakin uzaydaki seyler oldugu gibi yani gizemli kalsin.

ozelliklede sen