tüm 'i' ler bizim | bildirgec.org

ben de tam apple'ın domainleri zınk diye alma daire başkanlığı hakkında bi blog gircektim. yorum olarak şeapıyım zahir, anasayfa manav önü gibi olmasın:

bbc'nin haberine göre itunes.co.uk domainini ingiltere de bi evladımız almış. sonra apple kendisinden satın almak isteyince de ucuza satmam ben demiş. bunun üzerine apple ingilteredeki Nominet denen kuruluşa giderek bi şekilde domainin kendisine verilmesini sağlamış.

buradan anlıyoruz ki apple'ın tüm domain dairelerinde kayınçosu çalışıyo.

bobiler.örg durşk.

yaw burda iki gariplik var. birincisi copyright ofisi isme copyright vermez eserlere verir. patent ofisi ise marka tescil eder. herhalde uspto tescil etti markalarını. o durumda ise sadece tescil edildiği ülkelerde geçerli olur. misal türkiyede elektronik cihazlar kategorisinde aypod diye bi marka varsa ipod u tescil edemez. usa'da tescil ettiyse demekki elektronik cihazlar konusunda i ile başlayan benzer marka bulunamamış. olsa otomatik olarak itiraz ederdi sahibi. ms'nin windowsu tescil etmesini garip bulmalarıda garip. bir ismi o isimle alakasız bir sektörde marka olarak kullanabilirsin. ben tutar elma marka araba üretebilirim ne farkı var.

ikinci gariplik nominetten ismi alma. ya ingilterede fikri haklar mahkemesine verip nominette ingilizse mahkeme kararıyla geri almıştır yada domain kurtarmak için wipo nun arbitrary servisini kullanmıştır. kötü niyetli domain tescilleri çoook uzun süredir sahiplerine geri veriliyor hukuki bir süreçle. birçok türk firmasıda geri aldı zaten

peki bu telif hakkı satılan bir şey mi? eğer satılan birşey değilse ben oturayım aklıma gelen herşeyi listeleyeyim sonrada telif hakkını alayım. bu kadar kolay mı bu iş? değilse neden değil?

eğer para ile alınan birşey ise kim hangi hakla bunları size satabiliyor. yani tanrı gök yüzünden seslenip "bütün herşeyin hakkı bunlardadır ey insanoğlu, eğer birşeyin hakkını almak istiyorsan bunlardan satın alacaksın" mı demiş? benim götümden uydurduğum şeyin hakkını bu adamlardan satın almam demek, ben daha götümden atmadan adamların buna sahip olması demek değil mi?

ben.

tabiki. telif veya diğer fikri mülkiyet hakkını satmanın adı lisans. daha doğrusu eserini kullanma izninin adı. ama telif hakkı (copyright) ile marka tescilini (trademark) karıştırmamak lazım. büyük ihtimalle burada adı geçen şey telif hakkı değil marka tescili. telif hakkı olması için ortaya bir eser koyman gerekiyor.

hala üşendiğimden araştırmadım ama tahmin ettiğim gibi bunlar markaysa sadece isim listesi hazırlıyorsun, hangi sektörlerde kullanacaksan ona göre marka araştırması yapıyorsun, müsaitse parasını ödeyip tescil için başvuruyorsun. Başvurduğun isimler müsaitse bir bültende yayınlanıyor. Firmalar bu bülteni takip eder sürekli. Şayet bir itirazı olanda yoksa bu isimlere o zaman belge veriyorlar. Domain tescilinin itirazlısı ve manueli, aşırı yavaşı (1,5 yılda bitiyor işlemler).

aklına gelenden kasıt buluşsa bu defa tescilin adı patent oluyor, yok bişey dizayn ettiysen endüstriyel tasarım tescili diyorlar. telif, patent, marka, tasarım hepsine birden fikri mülkiyet hakları diyorlar (intellectual property rights) misal zürihte novartisin ipr departmanında 300 kişi falan çalışıyor, ibm sadece patent lisansından geçen yıl 1.2 milyar dolar kazandı.