yazarken | bildirgec.org

aftermath, kısa dilbilgisi, bildirgeç yayınları, 2004, istanbul

:)

:)

Ayrıca bu bildiriye ithafen;

Türk Dili bölümünde okuyan birisi olarak ve hocalarıma da danışarak konuya son noktayı koymak istiyorum.

olimpiyat, fransızca kökenli bir kelime. kök konusunda sorun yok. Şimdi gelelim seslerin yumuşaması (ötümlüleşmesi) olayına.

Bildiğimiz gibi tek heceli kelimelerde bu olay görülmez. örn: at > adı olmaz yine atı olur veya küp > kübü olmaz küpü olur. Fakat harp > harbi, aç > acık-mak örneklerinde olduğu gibi bu durumun da istisnaları vardır.

çok heceli kelimeleri ise türkçe ve yabancı kökenli kelimeler olarak ayrı ayrı ele almak gerekir."olimpiyat, türkçe'nin ses dizgesine uymuş bir kelimedir. Fakat Süer hocamızın Çağdaş Türk Dili adlı kitabında da belirttiği gibi:

"Ötümsüz (p, ç, t, k gibi) ünsüzle biten yabancı kökenli sözcükler ünlü ile başlayan bir ek aldığında, genel kural olarak, son sesteki ünsüz ötümlüleşmez (yumuşamaz)."

Örn: fr. casquette > kasket > kasket-i > kasketi olur. Yani buradaki t de yumuşamaz, kaskedi olmaz.

altındaki maddede ise:

"kullanım sıklığı yüksek olan yabancı kökenli sözcükler 'ek alma' bakımından Türkçeleşebilir, yani son ses ötümsüz ünsüz, ünlü ile başlayan ek arasında kaldığında ötümlüleşebilir (yumuşayabilir)."

Demek ki, olimpiyat sık kullanılan bir kelime olduğu için olimpiyadı şeklinde de yazılabilir. Ama sık kullanılma göreceli bir kavram olduğu için kafanız karışıyor. gerçek olan şu ki; şu anda olimpiyat kelimesinin anlamını karşılayan türkçe kökenli bir kelime yok. bu nedenle de olimpiyatı demek yanlış olacaktır. doğrusu olimpiyadı demektir. ama insanlar olimpiyatı kelimesini kullanmayı daha çok tercih ediyorlar. (bkn: google'dan olimpiyatı ve olimpiyadı diye arama yapınız. bu da insanların özensiz ve dikkatsiz olduğunu gösterir!)

teşekkürler e-xploder

"Galat-ı meşhur lügât-ı fasîhten evlâdır" demişler. Olimpiyat da öyle olmuş n'apalım. Ama yazı gayet faydalı olmuş. İnşallah işe yarar. Ben "n'apalım"ı düzelttim misal.

sen yanlis yaziyorsan, ben seni nasil dogru anlayayim?

Her şeyi doğru yazmaya çalışmak takıntıdır kısmına katılmıyorum. Kurallara uymaya çalıştığınızda, başta gösterdiğiniz çaba zamanla yerini alışkanlığa bırakıyor ve zorluk olma kısmı ortadan kalkıyor zaten. Getirisi ise yanlış anlamaların ortadan kalması, kimin ne dediğinin daha iyi anlaşılmasıdır ki yeterince güzel bir getiridir bence. Anlatılmak istenen şeyin açıkça anlatılması da önemlidir elbet. Mesela "cümleleri yazıya dökerken izlenen yolda hatalı yazım yanlışı yapmamak her zaman doğru olmayabilir." cümlesini tek anlamayanın ben olmadığımı düşünüyorum.

Anlatım önemlidir, ancak özene bezene açıklamaya çalıştığımız, nasıl anlatsam daha iyi anlaşılır diye uzun uzun kafa patlattığımız bir konuyu yazım kurallarından mahrum bırakmak en azından sarfettiğimiz emeğe haksızlıktır.

sık yapılan hatalar ve doğruları
üzeri çizili olanlar hatalıdır.

• her bir <-- herbir
• her şey <-- herşey
• bir şey <-- birşey veya bişey
• hiçbir şey <-- hiç birşey
• ya da <-- yada
• herkes <-- herkez
• tabii ki <-- tabiki veya tabi ki
• birkaç <-- bir kaç

aklımıza geldikçe ekleyelim.

gözlerim yaşardı; herkesin, kurallara uymaya çalıştığım için beni kasıntı olarak gördüğünü düşünürken, bu çabayı görmek...

-de eki için bir ek bilgi:
-de ekini kaldırın "dahi" olarak okuyun tümce daha düzgün ise ayrı yazın.
ÖRNEK:
gitsende döneceksin -->yanlış
gitsen dahi döneceksin -->test ediyoruz, oldu, öyleyse bağlaç olarak yazıyoruz;
gitsen de döneceksin -->doğru

"dahi" kelimesi yerine "bile" kelimesi de aynı sonucu verir.

E bir alemsiniz :) Şaka bir yana imla konusunda duyarlı olduğunuz için sizi kutluyorum.İyi çalışmalar

öyle de olması lazım sanırım...

gönül ister ki; herkes yazıyı kurallarına göre yazabilse...
vermiş olduğunuz amme hizmetinden ötürü çalışma arkadaşlarım (beynim, ellerim ve aradaki sinirler) adına teşekkür ediyorum, ellerinize sağlık :)

Genel olarak bilgilendirici 1 yazi olmus,,
isin bana gore farkli 1 boyutu var...
Turkcem aridir, dilim ballidir seklinde ozetlenecek yahut hakki devrimizmcilik , son zamanlarda farkli ve yersiz bir hal almaya basladi..
Yukarida 14 baslik altinda konu ozetleri var,, nedir endisenin kaynagi, Turkcemizi koruyalim mi

Duygu ve düşüncelerimizi en iyi şekilde aktarabilmek

Yukarida ki 14 maddenin icinden bana gore 5 tanesi olmassa olmazin icinde .
gerisin geriye kalan 9 madde olmaksizinda duygular aktarilir,,
o zaman nedir bu "en iyi sekilde" feyk mukemmel utopyasi...
mi soru eki ayrik yazsak amerika iraktan cekilme takvimini ayarlarmi, smiley koysam abeste istigal olurmu, da yi da "kahretsin len bitisik yazdim, allahim kor et beni de gormez olsun 1 daha bitisik yazilan su de leri gozlerim"gibi durumlar yersiz..
Kucuk 1 detay dogruda sayili amma velakin insanlari "diksiyonum karakterimdir" moduna sokmasi abeste istigal...

dahi anlamındaki de ayrı yazılır. =)

illerin hani klavyende " ı " tuşu bozuldu herhalde.

allahim kor et beni de gormez olsun 1 daha bitisik yazilan su de leri gozlerim"gibi durumlar yersiz..

kor et beni --> Allah'ım yak beni
kör et beni --> Allahı'm al şu gözlerimi

Sanırım arkadaşların ve bildirinin dikkat çektiği nokta da tam bu olsa gerek.

Şunu da eklemeli bence:

Genel olarak bilgilendirici 1 yazi olmus,,
isin bana gore farkli 1 boyutu var...

bir de ki'nin yazılışını özetlemeli sanki... pek çok kişi artık refleks olarak bütün ki'leri ayrı yazıyor. bağlaçlar cümleden çıkarılırsa anlam değişmez:

bu yazıda ki önemli unsurları gözden kaçırmamalıyız

Bu oldu mu mesela? komik oldu bence, çünkü anlam değişmedi gibi görünüyor ama değişti. ki bitişik olsa
[bu yazıdaki önemli unsurları] belirtili nesne öbeği olur. ama ayrı yazılsa
[bu yazıda] dolaylı tümleç
[önemli unsurları] belirtili nesne olur (sonuçta ayrı yazılmaz).

işte biz tam olarak bunları bibirinden ayıramayalım diye bütün bir okul hayatı boyunca (nerdeyse 11 yıl) türkçe dersi okuduk, öss ve benzeri testlere hazırlandık...

@illerin hani, en azından şöyle düşün; bizlere yıllarca okullarda bunları öğrettiler değil mi? bence dünyanın en alık insanına dahi on sene boyunca aynı şeyleri anlatırsan, e az biraz kalır kafasında, ve kullanır da... Öğrenmiştir yani ufak da olsa. Ha şimdi niye bu kurallara uyalım di mi? Cevap çok basit; on sene öğrenip de en azından bir şeyler kaptığımız belli olsun diye...

Alık olmadığımızı gösterelim diye...

black ice
benim klavye I ozurlusu, yazilamiyor ...

"kor et beni" ancak bu sekilde deformasyona ugratilirdi,bravo...

@bss,, ben tum yorumlari okurken tumce'nin dizilisine gore okuyorum zati,, dolayli tumce nereye gelmis, yuklem nerede, ozne kime yuklenmis...
oss ve benzeri testler ayri 1 yazi konusu ,, oda baska zamana artik

aftermath,
teşekkürler:)

teşekkürler

insanların anlamamakta, kullanmamakta ya da her ne sebeple olursa olsun yanlış bildiği ve benim en sinir olduğum hatayı da bu listeye artık belgeli ekleyebilirim gönül rahatlığıyla;

"Noktalama işaretlerinden nokta, virgül, noktalı virgül, iki nokta, üç nokta, soru, ünlem, tırnak işaretleri, ayraç ve kesme ait oldukları kelimelere bitişik olarak yazılır ve kesme dışındaki işaretlerden sonra bir harf boşluğu ara verilir."

kaynak.

çok şükür.

şapkalı a diye bir harf var mı şimdi bizde resmi olarak ?

öyle bir hârf yok ama şapka işareti diye bir işaret var ve hâttâ, hâlâ kullanımda =) (bir ara kaldırıldı ama sonra karar iptâl edildi)

ilahi, taş, ummamıştım, yardın başımı.

Türkçe kurallarına uymak çok güzel. Fakat bu sitenin genel özelliğimidir blmiyorum ama hiç kimse cümlenin ilk harfini büyük yazmıyor. Birde "tirnak işareti" diye yazmışsınız. Doğrusu "tırnak işareti" olacak. Evet sitenin özelliğiymiş yazılanlar küçük harf oluyor.

doğru sanarak kullandığımız o kadar çok yalnış şey varki, gerekse yazılarımızda gerekse konuşmalarımızda

çoğumuz dilimizi tam bilmiyoruz sadece konuşma kısmında iyiyiz, dilimize sahip çıkalım
ben şahsen elimden geldiği kadar özeniyorum.

değerli bir yazı.

yunusemreklk,
Yazmakla ilgili uyarıların olduğu ve desteğini esirgemediğin bir konuda bile hata yapmışsın. :)

eh düşün yani sende
özendiğim halde bu kadar oluyor dostum özenmesem nasıl olur ????
buna dua et bence (:

Bir şey merak ediyorum bildirgec'e bayadır yazmadım yazdıklarımı da yeniden okudum tabi tekrar bakınca, "yazarken" başlığı ve bilgi kısmı iyi hoş olmuş da; yalnız-yanlız yazmadım dikkatinizi çekerim :)- "yazarken" başlığı gibi "silerken" başlığı kısmına uygun bir şey bulamadım, okudum okudum göremedim varsa da. Burda yazdıklarımızı istersek silemiyor muyuz acaba? Ya da silinebiliyor ama ben mi öğrenmedim henüz. Bilgili bir arkadaş varsa bilgisini paylaşırsa memnun olurum. Bir süredir uzak kaldım siteden geri dönüp baktım kendimi beğenmedim normal olarak :) şimdiden olası ilgililere teşekkürler.